Fischer-Z - X-Ray Serenade

De zomer van 1976 gold tot voor kort als het ijkpunt, als het op hete zomers aankwam. Een zomer om nooit te vergeten qua extreme zonneschijn, tropische temperaturen en droogte in West-Europa. Maar er broeide nog meer in 1976. Sociale onrust, hoge werkloosheidscijfers en algemene uitzichtloosheid waren de voedingsbodem voor een subcultuur die tot op de dag van vandaag de muziekgeschiedenis veranderde. 2026 steekt niet enkel 1976 naar de kroon op klimatologisch gebied, ook vijftig jaar na de conceptie viert punk en postpunk een gouden jubileum. "No future" is niet kapot te krijgen en is relevanter dan ooit.

Punk in 1976 is niet alleen Sex Pistols, The Damned, The Jam of The Clash, maar ook een resem andere bands en artiesten die uit het beklemmende keurslijf van de toenmalige pop en rock wilden breken. Elvis Costello, Ian Dury of Fischer-Z zijn er maar enkele van. Die laatsten speelden hoekige postpunk, gecombineerd met vlijmscherpe socio-politieke teksten van John Watts.

De zanger-gitarist is in al die jaren de enige constante in het Fischer-Z-verhaal gebleven. In een rijk gevulde carrière bracht hij zo maar even drieëntwintig (23!) platen uit, niet enkel onder de naam Fischer-Z of onder de eigen naam (John Watts), maar ook als The Cry of J.M. Watts, en ook wel kortweg Watts. Soms toch een beetje verwarrend voor de fans, die in pré-internet-tijden op zoek gingen naar de muziek. De laatste jaren opereert hij solo en/of met een nieuwe band onder de naam Fischer-Z. “De zanger is ne groep”, en omgekeerd. Duidelijkheid voor alles.

Om de vijftigste verjaardag te vieren is de band met loyale oudgedienden Dave Purdye en Marian Menge, aangevuld met Olly Newton en Chloe Leigh, al even bezig aan de wereldwijde '50th Anniversary Tour'. Maak ook zeker even tijd voor de veertiendelige podcast door John over diens favoriete nummer op elk uitgebracht album. En dan is het feestje nog altijd niet gedaan. Er is ook nieuw werk met ‘X-Ray Serenade’, niet te verwarren met de ‘X-Ray Serenade EP‘ die deze zomer uitkwam. Hierop stond de song X-Ray Serenade, die evenwel niet op deze nieuwe plaat staat. Kunt u nog volgen?

Opener van de plaat Strings kennen we al als vooruitgeschoven single en mogelijke kandidaat als "oorwurm van het jaar". “There’s courage required / To make things come true”, zingt John, en verder ook dat je verandering moet omarmen, maar toch jezelf blijven, ondanks alle beperkingen die het leven je voor de voeten gooit. Het lijkt een soort antwoordnummer op No Strings van het album ‘Stream’ uit 1995 over “the girl with no strings”, iemand die niet gehinderd wordt door de beperkingen die de maatschappij voorschrijft. De “Oh La La La”’s in Perfect zorgen bij toekomstige concerten gegarandeerd voor de nodige meezingmomenten met het publiek. Een lekkere baslijn en doordachte lyrics grijpen terug naar de beginjaren van de band.

Labadabada lijkt dan weer een Ob-La-Di, Ob-La-Da-momentje voor de band over een scheefgetrokken liefdesverhaal, inclusief een mooi pianomotiefje. Die piano neemt ook het voortouw in Precious Time, waarin de Sting in John naar boven komt en er zeker niet voor onder moet doen. Een ballad om te koesteren. Suburban Cowboy, ondersteund door een spaarzame gitaar en subtiele synths, draagt zelfs een streepje americana in zich. De nieuwe nummers kunnen gerust de voet zetten naast oudere werk van John en bij uitbreiding van Fischer-Z.

Er staan ook nog enkele “Reimagined”-versies van oude Fisher-Z nummers op ‘X-Ray Serenade’. Pretty Paracetamol, Marliese, The Perfect Day en So Long krijgen een nieuwe inkleuring met de bandleden die momenteel ook mee op tour zijn. De gekozen liedjes zijn toch wel iconische Fischer-Z-songs te noemen. En dat zijn ze niet zomaar, want elke stembuiging, elk akkoord en elke drumroffel staat in ons collectief geheugen gegrift, “till death does us part”. Maar de nieuwe versies zijn in ieder geval gedurfd en inventief geïnterpreteerd. Heel andere koek is dan weer de Strings (Bootleg Mix), ook een “Reimagined” eigenlijk, van opener Strings, door DJ Ingo Wörn. John werkte al eerder met hem voor het ‘Bigbeatpoetry’-album van Watts. Het is een “agressievere” versie van het nummer met een dancebeat en stevige synths met zijn vriend Ingo achter de knoppen.

Het opvallende artwork rond de plaat is van de hand van Ralph Steadman, een graficus uit Wales die gespecialiseerd is in satirische politieke cartoons. Great minds think alike.

Fischer-Z bewijst met deze plaat dat het ook na vijftig jaar nog steeds geen nostalgie-act is, maar consequent nieuwe invalshoeken in de muziek blijft ontdekken. Op naar een volgend nieuw hoofdstuk. En dat ze nog lang mogen mogen.