Couleur Caf

Meer dan muziek alleen

Joost Van Liefferinge
Tour&Taxis, Brussel1 juli 2005

"Culturele hoofdstad van de wereld". Zo mag je Brussel het eerste weekend van juli zeker noemen. Couleur Caf verzamelt meer dan 650 muzikanten, 50 restaurants en 13 NGOs van over de hele wereld. Nog niet smakelijk genoeg? Mix dit met 100 kg verse munt, 400 kg limoenen, 4 ton ijsblokjes en schenk het uit in 500 000 bekertjes. Ontbreken nog de 12 000 mocassins, 55 000 basketschoenen en 15 000 teenslippers die Tour & Taxis onveilig maken. Couleur Caf Cocktail, laat hem smaken !

Couleur Caf
Foto: Joost Van Liefferinge, Ivo Torrez, Vandereycken Aldo
Vernieuwend

Al jaren scheert Couleur caf hoge toppen als het op bezoekers aankomt. Misschien mede dankzij het vernieuwende karakter waar de organisatoren mee uitpakken.Het Ongo Dorp was hier dit jaar een element van. De wat bizar klinkende naam stelde een ruimte voor om NGOs in de kijker te zetten. Echt succesvol was dit initiatief niet. Ik ging er vaak een kijkje nemen, maar blijkbaar nam lang niet iedereen hier de tijd voor. De nieuwe gratis pendelbussen echter waren een succes van formaat. Een betere aanduiding zou wel mogen: sommige festivalgangers sprongen op de verkeerde bus en kwamen aan de andere kant van Brussel terecht. Ja, uw reporter was er n van. Het plan om rond drie uur s'ochtends al te gaan shoppen voor de solden viel al snel in het water. Enkele ongure nachtwinkels konden hier voor dienen, maar hadden geen hebbedingen in de rekken.

Couleur Caf is niet enkel een treffen van muziekliefhebbers. Kunst, mode, voedsel, drank was er in alle geuren en kleuren. Een feest voor de zintuigen, een kleine ramp voor de portefeuille. Want laten we eerlijk zijn, verwenning alom, maar je betaalt er ook wel voor.
Het klinkt clich, maar toch overvalt het mij: op Couleur Caf kom je werkelijk zintuigen tekort. Het kader voor een wereldmuziekfestival is dan ook perfect: het oude spoorrangeerstation Thurn & Taxis straalt een charme uit die om een brede, cultureel sterke, en gevarieerde invulling vraagt. Meteen bij het betreden van dit prachtig half gerestaureerde station word je meegezogen in n der passages waar geuren van eetkramen uit de vier windstreken op de bezoeker werden losgelaten. Een eerste, moeilijk te weerstane horde.
De smeltkroes van nationaliteiten en huidskleuren bezorgt dit festival een grootse culturele mengelmoes, die alleen al om die verrijkende reden een jaarlijks bezoek bijna verplicht zou moeten maken.

Ook al kan Couleur Caf bezwaarlijk een grasfestival worden genoemd, de organisatoren weten het festivalgevoel op andere vlakken ruimschoots te overtreffen. Het palet van kleuren overal is in alles op het terrein aanwezig, de expos, modeshow, eetstraten, workshops, talrijke randanimaties kwamen als een trein op je af, zodat er wat tijd nodig was om alles op te nemen. Zo kon je rondneuzend het Cool Art Caf bezoeken, een expohal met ietwat vreemde internationale en experimentele kunst die het thema Art n Beast
droeg. Een uit organen opgetrokken varken keek je daar aan tussen uit zwerfhout samengestelde dinos en grootse, soms zeer kleurrijke fotos van gedode of platgereden dieren.
Het ging er bij momenten minder shockerend aan toe bij K-Beaut waar de bezoeker zichzelf volledig kon laten verwennen aan de kade, voor de gelegenheid volledig gewijd aan welzijn en schoonheid.

Electro World zorgde net als vorig jaar eerder voor het echte danswerk met afterparties maar ook een verrassend leuke defil van mode waar professionelen en amateurs door elkaar, hun wereldse creaties op de catwalk stuurden. Dit alles in een hiphop-kader Urban Freestyle en onder deskundige dj-begeleiding.

Muzikale toppers

Couleur caf, een culturele hoogmis met in het zangkoor enkele kleppers. Het festival blijft vooral rond muziek draaien; de organisatie liet zich ook dit jaar gaan en pakte uit met een ijzersterke wereldaffiche. De line-up is te vergelijken met een wereldkampioenschap voetbal: heel veel nationaliteiten, het enige verschil is dat er hier wel Belgen aanwezig zijn.

Sinsemillia had de eer om mijn Couleur Caf 2005 te openen. Deze dertigers uit Grenoble ruilden het rebelse uit hun jonge jaren voor zoetzure ironie. Een goedbekkende set die de tent wist te appreciren - ook wel feestelijke ragga die het grauwe wolkendek boven Brussel even deed verdwijnen. De toon was gezet. Podium 1 ontving omstreeks kwart voor tien onze eigenste internationale superster: Arno. Ctait vachement bien! "Oh la lala cest magnifique", meezingen kan iedereen met Arno, entertainen als hij kunnen er echter weinig.
Alpha Blondy: koninklijk reggeabezoek in Brussel. Dankzij deze Ivoriaanse reggaester en vredesboodschapper is reggae even Afrikaans als Jamaicaans geworden. Een topset, afgewisseld met politieke boodschappen. Meer dan afgewerkt, hoewel? Artiesten moesten telkens een set van anderhalf uur vullen op Couleur Caf, net iets te lang voor een festivaloptreden. Geen probleem als je een god bent die Alpha Blondy noemt, maar lang niet elke groep kan het merendeel van het publiek langer dan n uur entertainen op een festival.
De sfeervolle afterparty in Electroworld werd gevuld door de melodieuze beats van Magnus. De nacht valt, de bekerrapers vloeken maar doen hun werk goed, en de meute trekt huiswaarts. Nu nog de juiste bus vinden maar hoe dat afloopt viel al te lezen. Al bij al, de openingsdag van Couleur was ntje om duimen en vingers van af te likken, letterlijk zelfs. Dank je, dames aan de Paellastand. Slaapwel en tot morgen.

Blijven gaan

Fris en monter weer uitkijken naar de eerste tonen, smaken en geuren. De culturele tornado heeft me blijkbaar zwaar te pakken. Na gisteren kijk ik nog meer uit naar een hete douche van exotische muziek en zuiderse danspassen. Pittig detail: de geldbeugel is goed bijgevuld en klaar om gemarteld te worden.

Tikken Jah Fakoly windt er geen doekjes om. De naar Mali verbannen Ivoriaan drukt ons meteen met de neus op de problemen in Afrika. Hij laat er ons aan herinneren dat reggae vooral eerlijke en strijdvaardige muziek is. Dat hij een trouwe Belgische aanhang heeft mocht duidelijk wezen. Dit bewees hij ook al eerder dit jaar door voor een volle Ancienne Belgique te staan. Wel viel op dat ook ditmaal de set te lang duurde om volledig uit te zitten. Hoogtijd om stage 3 een kans te geven.
Neg Marrons: immens populair van Marseille tot Brussel. Goud halen in Frankrijk en een nobele onbekende in het Vlaamse land. Benieuwd liet ik het arsenaal aan verbale technieken en virtuoze melodien op me af razen, een typische weergave van les marrons hun cit. De overvolle tent stroomde leeg, richting tent 1.
Daar staat een band met een lang verleden: reeds in 1990 stonden ze (toen nog als a capella vrouwengroep) op de planken op Couleur Caf. Zap Mama is Belgisch n wereldster. Op Eddy Merckx, Samson en Prins Filip na kunnen niet veel landgenoten dit zeggen. En zingen kunnen deze laatste drie al zeker niet. Marie Daulne (Zap Mama zelf) veroverde de avond met haar muzikaal kubisme. Het anderhalf uur werd gevuld met een eigenzinnige mengeling van hip hop, RnB, afrobeat en traditionele Afrikaanse ritmes. Mij veroveren lukte alvast niet. Al snel verliet ik de tent om nog maar eens rond te snuisteren op het terrein.

Palla en cocktails

Het blijft een belangrijk deel van mijn festivals: eten en drinken. Op welk festival kan je beter je lusten botvieren dan op Couleur Caf? Weg met die ordinaire frieten. Met de Rue du Petit Manger was ik al blij, en dan te bedenken dat ik la Rue du Grand Manger dan nog niet gezien had. Meer dan vijftig eetstandjes waarvan de geuren alleen al je maag vullen, maar het ziet er zo lekker uit... Aanvallen! De pikante zuiderse gerechten afwisselen met een frisse pint was noodzakelijk. Niet enkel bier of cola aanwezig, de alcoholiekers vonden makkelijk hun gading bij de negen cocktailbars verspreid over het terrein. By the way, moest n van de dames van de Spaanse stand dit artikel lezen, kom gerust bij mij eens koken.

Genoeg gegeten, nu feest. The moon Invaders, een Belgische combo in de ware zin van het woord: een echte culturele smeltkroes met negen muzikanten uit de meest uiteenlopende muzikale genres en origines. In deze sappige cultuurbouillon wordt traditionele ska verheven met snuifjes soul en rythm 'n' blues. De eetstandjes hebben me duidelijk in hun greep, keukentermen vliegen rond m'n oren. Duidelijk nog eens tijd om te gaan proeven.
Heerlijk nagenieten van een maaltijd met boven je een mooi vuurwerk: ook daar staat Couleur Caf voor. Jammer dat de climax niet zoals gewoonlijk op het einde kwam, maar in het midden. Nuja, de climax was er, dat is het belangrijkste.

Orishas zag het vuurwerk en besliste om dat verder te zetten op het podium. Cuba, hip hop, Fidel Castro, feestje, Duidelijk de publiekslieveling op Couleur caf.
De nacht valt over Brussel, de geniale saxofonist Maceo Parker dacht ons in slaap te wiegen met zijn oersaaie en ntonige set. Mijn excuses aan de fans maar hier vond ik niets aan. Als het je een troost mag wezen, een doos respect aan diegene die anderhalf uur kon blijven rechtstaan.
Electro world kon dienen als actieve tegenpool. Black Magic Plactic en Jah Shaka waren de componisten van dienst.

Zondag, feest afsluiten

Ik pikte aan bij het concert van Jane Birkin die, gehuld in een rode galajurk, op een zeer intimistische en stijlvolle manier de teksten van Gainsbourg nieuw leven probeerde in te blazen. Zij werd in al haar charme muzikaal bijgestaan door ondermeer de Algerijnse dirigent-violist Djamel Benyelles, die het geheel een sterk Moorse karakter gaf.
Op weg naar de tent waar Youssou NDour zijn opwachting zou maken, werd mijn aandacht getrokken door Mahala Ra Banda, een Roemeense brassband die bestaat uit zeer jonge muzikanten, komende uit de zigeunerghettos van Boekarest, en oude gepensioneerden, muzikaal opgeleid in het Moldavisch leger. Een vreemd samengaan van generaties dat resulteerde in een zeer sfeervolle en amusementrijke mix van jazz, funk en rock, doorkruist met een traditionele balkansound van blazers, ook wel eens electrogypsy genoemd.
Youssou NDourdeed de dagen voor zijn optreden op Couleur Caf al van zich spreken door tegelijk op te treden op het Parijse Live8-concert van Bob Geldof, maar daar meteen ook zijn beklag te doen over het feit de enige genviteerde Afrikaanse Live8-artiest te zijn. Het zijn de laatste dagen trouwens drukke tijden voor Youssou: na zijn optreden in Paris mocht hij in Brussel alvorens het Couleur Caf podium te
bestijgen- nog aan tafel met Louis Michel met wie hij onder andere praatte over schuldkwijtschelding van vooral Afrikaanse landen.
NDour was op Couleur Caf niet in het gezelschap van de Britse zangeres Dido waar hij op Live8 een duet mee zong, maar wel als gewoonlijk- met zijn Super Etoile de Dakar. Geheel in vredig witte kleur gehuld ging NDour zeer energiek van start. Voor een overvolle en enthousiaste tent bracht hij een mengeling van razendsnel te dansen mbalax-songs en westers genspireerde Senegalese traditionals. Vooral de door percussie aangevuurde mbalax wisten het publiek te bekoren.
Op 6 juli mag NDour opnieuw het podium op voor een ander Live8-concert, ditmaal in Edinburgh.
Voor een beetje minder volk maar daarom niet met minder stijl, speelde een uur later de Venezualaanse koning van de salsa Oscar DLeon. Leon is ondertussen de zestig gepasseerd maar weet nog steeds als geen ander het publiek naar zijn hand te zetten met zijn vinnige salsasongs, maar ook met de vele subtiele variaties van het genre. Leon maakte al veel vroeger tijdens eerdere optredens van feestjes bouwen zijn handelsmerk. Hij liet het niet na ook in Brussel de zwoele tent in brand te zetten, al dient gezegd dat mooi en charmant vrouwelijk gezelschap daar misschien wel mede verantwoordelijk voor was.
Tussendoor kon ik nog flarden meepikken van La Kinky beat. Dit blind dansgeweld uit Barcelona bracht een mix van jungle, hiphop en funk.
Op een gelijkaardige manier kreeg ik Kool Shen te zien. Niets in de snoeiharde politiek geladen hiphop van deze ex-NTM rapper doet vermoeden dat de man na de zomer aan zijn muzikaal pensioen begint.
Als afsluiter van Couleur Caf 2005 mocht Le Peuble de lherbe het podium op. Alweer een Franse groep die al heel wat ervaring opdeed in het reguliere circuit der rockfestivals, maar niettemin met zijn multidisciplinaire muziekmix van lounge over drum & bass tot dansbare funk zijn plaats op het festival waard was.

Couleur Caf is werkelijk -al nemen de organisatoren dit niet graag in de mond-, meer dan een multiculturele schok, zoals het waarschijnlijk ooit bedoeld was toen Couleur Caf nog Locale heette in de stad Brussel, smeltkroes van de meest diverse culturen.
Met bewondering en aan muntthee nippend keerde ik huiswaarts. Al kwam het meeste respect van de goden hierboven, die de zwartgekleurde hemel wisten in te tomen en hun sluizen pas open zetten als de laatste feesthaard was geblust.
Couleur Caf, u was geweldig !
← Terug naar overzicht