Mercury Rev: een band met twee gezichten
AchtergrondDavy Smet — 8 november 2008
Bij de aankondiging van 'The Essential Mercury Rev: Stillness Breathes (1991-2006)' werd zowat iedere fan van Mercury Rev van zijn stoel gerukt. Hoe kan het in godsnaam zijn dat een groep, die het vooral moet hebben van conceptalbums, zoiets commercieels uitbrengt? Hoe kan je zonder gewetensproblemen een 'Best Of' maken van twee verschillende periodes in de carrière van een band? Echt zeker weten we het niet, we vermoeden platte verkoopstechniek, maar om van de nood een deugd te maken, serveren we u dit uitgebreid carrièreoverzicht. Een samenvatting van een groep die het vooral moet hebben van de sfeer die rond elk van hun albums sluipt.
<span style="font-size: 8.5pt;">Mercury Rev werd opgericht ergens laat in de jaren '80, een exacte datum is niet gekend, in Buffalo, New York. Hun begin line-up bestond naast David Baker als frontman en zanger uit: Jonathan Donahue, Sean "Grasshopper" Mackowiak, Suzanne Thorpe, Dave Fridmann en Jimmy Chambers. We geven de namen mee, omdat ze later nog een belangrijke rol zullen spelen in de evolutie van de band.
Hun eerste echte opnames bestonden uit soundtracks voor experimentele studentenfilms (ze leerden elkaar kennen op de universiteit), maar ook voor \'Lite-Brite\' (van Howard Nelson) en \'Sugardaddy Sea\' (van Marco Fogg). Aangemoedigd door Tony Conrad, hun academische mentor die als multimedia artiest had samengewerkt met oa. John Cale en Faust, maakten ze een demo op een 35 mm magnetische film. Deze demo belandde bij de Britse kantoren van het Rough Trade label, dat wel brood in hun sound zag en hen meteen wou tekenen.
Yourself Is Steam (1991) – debuutplaat
Toch was dit debuut geen succes. Financiële problemen bij de Amerikaanse afdeling van het label zorgden ervoor dat er nul komma nul werd gedaan qua promo en distributie. Een Britse tour kwam er wel, maar werd een volledig fiasco. Er bestond geen echte "setlist", Baker stopte midden een song om te drinken, en de groep werd zelfs geweerd uit het vliegtuig nadat Baker tijdens een trip had geprobeerd Grasshopper\'s oog uit te lepelen. Na de tour ging iedereen zijn eigen weg. Sommigen gingen terug bij hun ouders wonen, en erger: anderen (over)leefden dankzij het deelnemen aan medische experimenten.
Maar toch keerde het tij. Sony bracht de plaat opnieuw uit, mét bonustrack Car Wash Hair en het album kwam terug wat meer in the spotlights te staan. Muzikaal is \'Yourself Is Steam\' echter helemaal niet te vergelijken met het latere, en sprookjesachtige \'Deserter\'s Songs\' en \'All Is Dream\'. Het is een supersonische trip waarbij gitaarnoise en feedback à la My Bloody Valentine de revue passeren. De plaat moet het hebben van een afwisseling tussen hard (scheurende gitaren) en zacht (zeemzoete ballads). Het is in feite een donkere, gekke en psychedelische plaat, die in niets te vergelijken valt met hun huidige werk.
Boces (1993) - drugsplaat
Na veel spanningen vindt de groep uiteindelijk de moed om de studio in te duiken voor de opnames van hun tweede album, \'Boces\'. De titel verwijst naar een New York State programma om ongeschoolde arbeidskrachten op te leiden voor de toekomst. Hierbij gebruiken ze samples van oa. het geluid van Times Square en Cape Canaveral, dat ze willen uitpuren om zo tot een "prismatisch" geluid te komen. Het klinkt een beetje strange, maar het feit dat er tijdens de opnames veel drugs werd gebruikt, is hier niet vreemd aan. "Weird stuff" dus en opener Meth Of A Rockette\'s Kick is meteen straf spul, want we krijgen er tien minuten lang doordringende feedback voorgeschoteld, gemixt met rustige fluitmuziek van Suzanne Thorpe. Dankzij dit album veroveren ze wel een afficheplaats op de wereldvermaande Lollapalooza tournee, maar alweer is het lot hun niet gunstig gezind, want tijdens het optreden in Denver de stroom wordt uitgeschakeld halfweg hun set.
[pagebreak]
See You On The Other Side (1995) - wisselplaat
Na onenigheden met de groep, Baker zou alleen naar optredens reizen, wordt Baker uit de groep gezet en is de eerste plaat zonder hem, dé sleutelplaat in de carrière van de band. Het is een erg onderschatte plaat, maar bevrijd van het donkere karakter van Baker is er nu ruimte voor meer melodieuze en symfonische muziek. Onder leiding van nieuw opperhoofd Donahue en sidekick Grasshopper baant de groep zich een weg naar andere horizonten. Het blijft nog een lange, sluimerende trip, maar er blijkt toch meer plaats voor pop en harmonie. Dit is als het ware een brug tussen de gekte van de voorbije twee albums en de feeërieke muziek die ze later zullen produceren.
Deserter\'s Songs (1998) – doorbraakplaat en herfstplaat
Na het commercieel mislukken van het eerste post-Baker album, \'See You On The Other Side\', wouden ze in eerste instantie een plaat voor zichzelf maken, wars van alle commerciële invloeden. Omdat ze dachten na dit album toch te zullen splitten, legden ze er nog eens al hun emotie in vast. Tot hun eigen verbazing werd de plaat geweldig goed onthaald (volgens NME zelfs dé plaat van 1998) en maakt het van hen bescheiden sterren, vooral in Europa. \'Deserter\'s Songs\' is als een soundtrack bij een film waar het heerlijk wegdromen is. Opvallend weetje: op dit album zijn er gastbijdragen van Garth Hudson (op Hudson Line) en Levon Helm (drums op Opus 40) van The Band. Volgens ons blijft dit hun beste werk tot op vandaag.
All Is Dream (2001) en Secret Migration (2003) – majesteus en lenteplaat
Het majesteuze \'All Is Dream\' werd toeval of niet, gereleased op 11 september 2001. Het album gaat verder op daar waar \'Deserter\'s Songs\' is gestopt. Het klinkt iets minder dromerig maar wél wijdser, en theatraler. Landelijk radiosucces kende de groep met The Dark Is Rising, een erg georchestreerde song. Donahue\'s stem mag dan wel iets minder toonvast zijn dan die van Baker, zijn stemgeluid is veel fragieler, gevoeliger ook. Alle recensisten (waaronder Humo) bevestigen het: \'All Is Dream\' is een droom van een album.
Volgens de groep zelf is \'Desterter\'s Songs\' hun herfstplaat en zou hun laatste, \'Secret Migration\', de lenteplaat zijn. Eerst valt ons kwartje niet omdat deze laatste zich iets minder snel prijs geeft, hij doet er wat langer over dan zijn voorgangers. Uiteindelijk blijkt het wederom een pareltje te zijn, van een groep die eindelijk zijn weg lijkt gevonden te hebben.
Toekomst?
Op een nieuw album is het nog even wachten, dus dacht de platenfirma nog snel even een \'Best Of\' in elkaar te flansen. Op het tweede deel staat het interessantste van allemaal, namelijk een aantal covers, remixen en live versies zodat dit eigenlijk materiaal wordt voor echte fans. Het was veel beter om alle rarities op één album te persen, en ook zo verkopen, zoals met de nieuwe van Bright Eyes is gebeurd. Zo wordt het concept van \'The Essential Mercury Rev\' niet misbruikt (Mercury Rev is namelijk niet te vatten in één schijfje) en is iedereen tevreden. Een beetje een gemiste kans dus, en kleine smet in de discografie van de band. Al twijfelen we of de groep hier veel aan kon doen.