Ayreon - 01011001

Verhaaltjes op muziek – 'conceptplaten', met een groot woord – zijn al eeuwenoud. Uit de popgeschiedenis kent u ongetwijfeld ‘Tommy’ van The Who of Pink Floyds ‘The Wall’. Iets recenter is het indrukwekkende epos dat Coheed And Cambria op cd heeft vastgelegd. En dan is er Ayreon. Arjen Anthony Lucassen is met '01011001' niet aan zijn proefstuk toe. Elke cd van dit eenmansproject is immers een conceptplaat. Waarom zou dat dit keer dan anders zijn?

Misschien doet Jeff Wayne zijn musicalversie van ‘The War of the Worlds’ een vaag lichtje branden. In de jaren tachtig was het een immens project dat muzikanten van allerlei slag (Phil Lynott van Thin Lizzy, jeugdidool David Essex, Justin Hayward van The Moody Blues, ...) verzamelde om liedjes bij te dragen die het aloude verhaal van H.G. Wells muzikaal moesten ondersteunen. Terwijl in 'The War of the Worlds' een verteller voorkwam, is die in de projecten van Ayreon afwezig. Dat maakt het voor de luisteraar niet altijd even eenvoudig om van de muziek te genieten en toch het verhaal te blijven volgen.



We helpen een handje: In een notendop gaat het verhaal als volgt. Op de planeet Y zijn de bewoners het contact met hun emoties verloren doordat ze te veel afhangen van machines. Ze weten hun DNA over te brengen naar de aarde waar zij via de mens weer voeling krijgen met hun innerlijke zelf. Helaas gaat de mensheid dezelfde weg op en wordt hij meer en meer afhankelijk van gevoelloze mastodonten. Ook hij is dus gedoemd zichzelf te vernietigen.



U begrijpt dat dit enkel een voorwendsel is om de maatschappelijke problemen - ontmenselijking door een steeds grotere afhankelijkheid van machines - in deze boze wereld aan de kaak te stellen. Naïef, zegt u? Ongetwijfeld. Maar daarom niet minder indrukwekkend. Er zijn al dingen op plaat gezet die tot heel wat meer hoongelach uitnodigden. Bovendien weet Lucassen het zo verschrikkelijk mooi in te kleden dat je enkel met ontzag de muziek kan volgen.



Voor die muziek doet Lucassen zoals steeds beroep op een keur van uitstekende muzikanten, voornamelijk uit het ietwat stevigere genre, waar hij zich tenslotte het meest thuis voelt. Tussen de credits vinden we bijvoorbeeld de namen van Anneke Van Giersbergen (voormalige zangeres van The Gathering), Ty Tabor van King’s X en Derek Sherinian (voorheen bij Dream Theater, dezer dagen werkzaam bij Planet X). Het moet een titanenwerk geweest zijn om al die artiesten te contacteren, te coördineren, te briefen. Alleen dat al verdient de nodige lof.



De muziek is afwisselend en blijft steeds boeiend om volgen. Verslavende zaag- en haksessies (Beneath The Waves, The Fifth Extinction) in beste metalstijl worden afgewisseld met lieflijke akoestische partijen (Web Of Lies), waar akoestische gitaar, viool en cello voor de nodige verademing zorgen. Het geheel blijft daardoor steeds fris en ligt minder op de maag dan bij zijn vorige projecten het geval was. '01011001' is dan ook een behoorlijk indrukwekkend werkstuk. Alle zangers zetten hun beste beentje voor om vertwijfeling, woede, berusting, verveling of andere emoties over te brengen, bijgestaan door prima muzikanten.



Misschien zijn niet alle nummers even boeiend. Zo is Liquid Eternity niet echt onze favoriet. Maar als je even verder Connect The Dots hoort ontploffen, kan je niet anders dan het verhaal blijven volgen. De gemiddelde kwaliteit van dit project ligt opnieuw bijzonder hoog.



Liefhebbers van Rush en Coheed And Cambria zullen met dit album meer dan aan hun trekken komen. Maar ook zij zullen al gauw merken dat deze referenties dit project geen recht aandoen. Arjen Lucassen kan alweer een stevige kerf in de nek van zijn gitaar bijmaken, want dit huzarenstuk verdient applaus op alle banken.