Arctic Monkeys - Whatever People Say I Am, That's What I'm Not
Domino
Joachim Beckers — 8 november 2008
Ken je dat gevoel, dat je iets weet dat niemand anders weet? Dat je behoort tot een select groepje mensen met eenzelfde passie? En dat dan het "iets" waar je zo in opgaat, plots algemeen bekend wordt? Een hype heet zoiets. Iets dergelijks is het afgelopen jaar gebeurd met Arctic Monkeys.
We schrijven begin 2005. In Sheffield speelt een groepje, Arctic Monkeys, al een tijdje in de plaatselijke pubs, gewoon voor de fun. Het begint dus allemaal heel kleinschalig. Een offici?le website bestaat nog niet eens, maar toch is er een lichte deining. Op muziekblogs verschijnen voor het eerst items gewijd aan Arctic Monkeys. Door namedropping (want wat een 'coole' naam toch, Arctic Monkeys) op internet en langs allerlei fora kom je terecht op het Arctic Monkeys forum, waar bereidwillinge fans hun muziek delen. Via een vreemd systeem van e-mail attachments haal je de eerste demo's binnen. Je luistert ??n keer. Je bent verkocht. Zo simpel kan het zijn.
Sindsdien is er veel veranderd. Een eerste, in eigen beheer uitgebrachte single was al uitverkocht in de voorverkoop. I Bet You Look Good On The Dancefloor, de tweede single stootte, ook al in de voorverkoop, meteen door naar de nummer ??n in de noteringen. Ondertussen speelden Arctic Monkeys voor uitverkochte zalen, volgepakt met meezingende indiekids (ook in Belgi? trouwens - het was een memorabel optreden daar in de Rotonde). In november 2005 riep het Britse muziekblad NME zanger Alex Turner uit tot de coolste persoon op aarde. De fanbase groeide daardoor n?g meer, en toen was er nog niet eens een platencontract. Dat kwam er even later, toen Arctic Monkeys tekenden bij Domino Records. Uit deze deal ontsproot het debuutalbum, 'Whatever People Say I Am, That's What I'm Not', het best verkochte debuutalbum uit de Britse geschiedenis. Arctic Monkeys zijn big.
Bij hypes als de deze is het natuurlijk steeds de vraag of de muziek er achter ook ?cht zo fantastisch is. Wel, u mag gerust wezen, er zit weldegelijk potentieel in deze Sheffieldse snaken. Wie de demo's ooit downloadde is daar hoogstwaarschijnlijk vast van overtuigd. Voor de anderen staat het bewijs, onder de vorm van dertien liedjes, op de nieuwe plaat. Die bevat een waslijst aan ijzersterke nummers, waaronder enkele instant-klassiekers. Single I Bet You Look Good On The Dancefloor is er zo ??n, maar ook het aanstekelijke, zeer up-tempo You Probably Couldn't See For The Lights But You Were Looking Straight At Me.
De nummers op deze plaat worden gekenmerkt door twee zaken. Enerzijds zijn er de spitsvondige teksten van Alex Turner, gezongen met een attitude zoals alleen een negentienjarige het kan. Beluister bijvoorbeeld eens naar Fake Tales Of San Francisco, over een bruiloftsfeest zoals we het allemaal kennen. Of luister naar From The Ritz To The Rubble, over buitengewipt worden aan een discotheek. Het is opmerkelijk dat een jonge kerel als Turner er in slaagt teksten te schrijven over zo'n banale onderwerpen, en ze dan ook nog geloofwaardig weet over te brengen. En gelukkig is hij ook niet vies van dat iets minder banale in het leven: de liefde. Getuige daarvan is Mardy Bum, ??n van de weinige trage nummers op de plaat.
Anderzijds is er de samenloop van hoekige gitaarriffs, onverwachte hooks en funky baslijnen. Dit is goed te horen op Perhaps Vampires Is A Bit Strong But... dat op het einde zelfs even een uitstapje maakt richting een wat experimentelere sound. In When The Sun Goes Down (Scummy) vallen dan weer de tempowisselingen op, die het nummer erg dansbaar maken. H?t dansnummer op 'Whatever People Say I Am, That's What I'm Not' is echter Dancing Shoes.
Staan er dan echt geen slechte nummers op deze plaat? Neen. Het zijn niet stuk voor stuk pareltjes, maar ze hebben wel allemaal iets wat hen bijzonder maakt. Het enige lied dat wat teleurstelt is Riot Van. De demoversie was een stuk beter, maar moest aangepast wilden Arctic Monkeys geen explicit lyrics-stickertje op hun cd gekleefd zien. Is dat erg? Ja en nee. Wie de demo nooit hoorde, zal niet teleurgesteld zijn: het blijft een sterk nummer (al blijft het toch het zwakste van de hele cd), en het is een welkome afwisseling na al het gitaargeweld van de eerste zes nummers. Wie de demo wel heeft, is waarschijnlijk toch al fan, en fans kunnen wel wat verdragen.
Blijft nog de vraag of de hype terecht is. 'Whatever People Say I Am, That's What I'm Not' is dan wel een puik debuut, de gigantische media-aandacht is op geen enkele manier gerechtvaardigd, en dat weten Arctic Monkeys ook. Ze besloten bijvoorbeeld weg te blijven van de Brit Awards, zelfs al wonnen ze er ??n. Ten slotte moet het gezegd: pas de omvang van deze hype toe op om het even welke grote band, en de hype is niet terecht. Arctic Monkeys afrekenen op hun hype zou dan ook iets te simpel zijn. Het is nog altijd de muziek die telt, en die zit snor. 'Whatever People Say I Am, That's What I'm Not' is een aanrader.
