NÆL

De Nederlandse NÆL gebruikt haar muziek om thema's als persoonlijke groei, kwetsbaarheid en verbinding te onderzoeken. In haar werk komen organische en elektronische klanken samen, vaak geïnspireerd door natuur en uiteenlopende culturen. In dit gesprek vertelt ze over haar tijd in Australië, waar ze leerde meer naar zichzelf te luisteren en hoe die periode haar kijk op muziek en het leven heeft veranderd. Ook gaat ze in op haar creatieve proces, de ep ‘This Is How We Grow’, een atmosferische indie elektronische release opgenomen in Australië, en op de terugkerende thema's in haar songs zoals zelfbeeld, schaduwzijden en verbondenheid.

Je hebt meerdere jaren in Australië gewoond. Wat is eigenlijk de belangrijkste les die je uit die jaren voor jezelf hebt geleerd?

NÆL: Ik denk dat het allerbelangrijkste wat ik heb geleerd tijdens mijn tijd daar, is om veel meer naar mezelf te luisteren. Echt aandacht hebben voor mijn eigen grenzen, meer tijd doorbrengen in de natuur en goed voelen of iets echt bij mij past of niet. Ik heb geleerd om meer in contact te staan met wie ik ben. Daarnaast heb ik ook ontzettend veel geleerd van de verschillende mensen die ik in Australië heb ontmoet. Maar vooral heb ik beseft hoe belangrijk het is hoe je met je tijd omgaat. Om echt aanwezig te zijn in het moment en te leven in het hier en nu. Dat is denk ik de grootste les die ik heb meegenomen.

Je liet uitschijnen dat je in Australië een eigen stem hebt gevonden. Wanneer voelde je voor het eerst dat je graag artieste wou worden?

Ik denk dat het altijd iets zal blijven dat zich ontwikkelt. Maar als artiest heb ik wel echt ontdekt dat ik inspiratie haal uit verschillende stijlen, vooral uit wereldmuziek en muziek die sterk verbonden is met de natuur. Thema's zoals contrasten, bewegen en stilstaan spreken me enorm aan. Die invloeden hebben me eigenlijk geholpen om beter te begrijpen hoe ik naar het leven kijk. Dat zie je ook heel duidelijk terug in mijn songwriting. De manier waarop ik dingen ervaar en beleef, vertaalt zich vanzelf in de muziek die ik maak.

Er komen heel veel elektronische en organische elementen samen in jouw muziek. Hoe ontstaat zo'n typisch NÆL-nummers in de praktijk?

Wat ik juist heel leuk vind, is dat ik het creatieve proces telkens anders probeer aan te pakken. Maar uiteindelijk, of ik nu begin met gitaar of juist met atmosferische klanken, komen er altijd bepaalde melodielijnen naar boven die echt bij mijn muziek passen. Dat golvende en vloeiende in muziek spreekt me enorm aan. Ik vind het fijn als een nummer zich als het ware vanzelf ontwikkelt en er tegelijkertijd genoeg dynamiek in blijft zitten. Soms begin ik heel puur met gitaar en akkoorden, waarna de melodie en zang vanzelf ontstaan. Andere keren start ik juist vanuit sfeer en productie, met atmosferische tonen waaruit het nummer zich langzaam vormt. Ik ben daar constant mee aan het spelen. Ook het samenwerken met andere mensen vind ik daarin heel waardevol, omdat ik daar telkens weer nieuwe dingen van leer. Dat speelse en ontdekkende is voor mij juist het mooiste aan muziek creëren.

Je spreekt vaak over zachtheid en kwetsbaarheid als kracht. Waarom vind je juist die thema's zo belangrijk in je teksten en muziek?

Omdat ik merk dat het tegenwoordig steeds moeilijker wordt om je echt kwetsbaar op te stellen. Terwijl ik juist denk dat we heel veel van elkaar kunnen leren wanneer we meer open durven te zijn. Ook op momenten dat het even niet goed gaat, of wanneer dingen anders lopen dan je had gehoopt. Juist dan is het belangrijk om jezelf te kunnen omarmen en daar eerlijk over te zijn. Ik denk dat mijn muziek daar sterk op inspeelt. Kwetsbaarheid zie ik als iets menselijks: je leeft, je leert, soms val je en soms sta je weer op. En juist die emoties en ervaringen vind ik mooi om te vertalen naar muziek, in tonen en dynamiek. Van heel klein en ingetogen naar groots en meeslepend. Wat ik sowieso zo bijzonder vind aan muziek, is dat het mensen samenbrengt. In een wereld die steeds meer digitaliseert en waarin we misschien minder snel echt contact met elkaar maken, kan muziek juist voor verbinding zorgen. Dat vind ik misschien wel een van de mooiste dingen die er is.

In de cultuur waarin je opgroeide, leerde je om meer in harmonie te leven met de natuur. Horen we dat ook terug in jouw muziek?

Ik denk dat ik altijd wel bepaalde accenten meeneem in mijn muziek. Op dit moment ben ik bijvoorbeeld ook bezig met het schrijven van nieuwe muziek, waarin ik samples gebruik van een rivier of van wind. De natuur spreekt daarin eigenlijk heel sterk en dat vind ik juist heel mooi. Ze is constant in beweging en verandert steeds, maar er zit ook een soort continuïteit in. Het blijft groeien en komt toch steeds weer terug. Daar zit voor mij een bepaalde balans in die ik interessant vind om te vertalen naar muziek. Ook ritmes en motieven die bijvoorbeeld in "Ruby" terugkomen, spelen daarin een rol. Daarnaast hebben we op de ep ook verschillende wereldinstrumenten opgenomen, wat ik heel waardevol en mooi vind om mee te werken. Als antropoloog vind ik het bovendien heel interessant om me te verdiepen in andere culturen en te begrijpen waar bepaalde klanken en tradities vandaan komen. Dat neemt ik allemaal mee in mijn muziek.

Jij hebt de ep 'This is How We Grow' gemaakt die onder meer ook over groei en transformatie gaat. Welke verandering uit jouw leven wou je bezingen in je songteksten?

Het gaat eigenlijk heel erg over de verandering van mijn zelfbeeld en hoe ik naar mezelf kijk, en hoe ik met mezelf omga. Ruby is bijvoorbeeld het eerste nummer van de ep en gaat over die innerlijke stem die heel kritisch kan zijn en vanuit de schaduw naar het leven kijkt. Daar komen onzekerheden uit voort. Het nummer voelt als een gesprek tussen mijn onzekere kant en het deel van mezelf dat juist meer vertrouwen probeert te hebben in het leven. Daarin zitten ook elementen verwerkt van een relatiebreuk, die bepaalde gevoelens en gedachten opnieuw naar boven heeft gehaald. Het is daardoor ook een heel reflectief proces geworden. Uiteindelijk zijn het nummers waarin ik inzichten en lessen die ik heb opgedaan heb verwerkt. Het zijn eigenlijk momenten van persoonlijke groei die ik in muziek heb proberen te vangen.

Veel mensen vinden je muziek heel filmisch. Als die de soundtrack van een film zou zijn, welke film zou dat zijn? Welk genre en waarover zou die film gaan eventueel?

Ik denk aan een film met veel landschappen en beelden van de wereld om me heen, waarin je echt wordt meegenomen in die omgeving. Misschien een verhaal over een personage dat op zoek is naar zichzelf, waarbij je gaandeweg steeds meer over dat karakter ontdekt en beter begrijpt wat hem of haar drijft. Ik zie vooral veel water en natuur voor me of juist een Scandinavisch decor met bergen en weidse landschappen. Zo'n setting waarin de omgeving bijna een eigen rol speelt in het verhaal. Het lijkt me mooi als je als kijker echt in die wereld wordt gezogen en samen met het personage door die innerlijke zoektocht heen beweegt.

Je beschrijft je jeugd ook als veilig en rustig in het dorp Oud Karspel. Heeft die omgeving jouw creativiteit ook gevoeld?

Klopt, zeker. Ik denk dat ik daardoor juist heel erg die vrijheid heb gevoeld om te gaan onderzoeken wat ik leuk vond. Ik was zelf altijd al iemand die veel uitprobeerde en graag dingen verkende, maar mijn vader speelde ook in verschillende bands en bespeelde meerdere instrumenten. Daardoor ben ik uiteindelijk zelf begonnen met gitaarspelen en het ontdekken van muziek. Ik heb me daar altijd heel fijn bij gevoeld, juist ook omdat ik vroeger vrij verlegen was. Muziek gaf me een manier om mezelf te uiten en mijn stem te gebruiken, op een manier die in het begin misschien makkelijker was dan praten. En dat is iets wat eigenlijk altijd is blijven groeien in hoe ik me vandaag de dag uitdruk.

Op een podium moet je wellicht wat zelfverzekerd zijn en contact kunnen leggen met het publiek. Heb je die verlegenheid een klein beetje kunnen overwinnen? Hoe heb je dat aangepakt?

Eigenlijk is het vooral het ouder worden geweest. Ik heb veel meer gespeeld en daardoor ook veel meer mensen ontmoet die me weer nieuwe dingen hebben geleerd. Ik heb daarnaast in theaters gespeeld, en dat heeft drama en expressie ook sterk beïnvloed in hoe ik me uit. Op dit moment ben ik op een plek waar ik heel blij ben met hoe het gaat en met wie ik ben. Ik voel me fijn op het podium en ben dankbaar dat ik mijn muziek kan delen en op die manier mensen kan samenbrengen.

Je meest bekende nummer hier in Vlaanderen is Ruby. Waarover gaat dat nummer?

Ruby is mijn schaduwzelf, mijn onzekere ik die voortdurend vanuit de achtergrond meekijkt. Het gaat over het leren omarmen van die onzekerheden en angsten die je met je meedraagt, en om de kracht daarin te kunnen zien. In plaats van ze weg te duwen, gaat het er juist over dat je ermee leert leven en toch blijft bewegen, blijft doorgaan. Uiteindelijk zit daar voor mij juist de groei in: het erkennen van die schaduwkant en haar een plek geven in wie je bent.

Het is niet makkelijk tegenwoordig om door te breken bij een groot publiek. Hoe ambitieus ben je?

Ik ben wel heel ambitieus, ja, maar ik vind het ook gewoon het allermooiste om te doen. Het is echt iets waar ik veel plezier uit haal, en waar ik ook veel voor over heb. Ik ben eigenlijk altijd aan het schrijven en aan het samenwerken met andere mensen. Sommige dingen kosten gewoon tijd, dat is helemaal oké. Ik blijf daarin gewoon bouwen en ik geniet ook echt van de weg ernaartoe. Het proces zelf is voor mij net zo waardevol als het eindresultaat. Bijvoorbeeld dat ik bij Dotan mag openen, dat vind ik al heel bijzonder. Daar ben ik heel blij en dankbaar voor. Zijn muziek vind ik heel mooi en heel verhalend. Kortom, het gaat goed en ik ben ook best wel ambitieus, maar vooral op een manier waarin het plezier in muziek altijd centraal blijft staan.

Wat hoop je dat de mensen meenemen naar jouw concert? Met welk gevoel moeten ze de zaal uit?

Ik hoop op een stukje meer verbondenheid, zowel tussen mensen onderling als met zichzelf. Dat gevoel lijkt soms wat te ontbreken in de wereld van vandaag. Ik denk dat muziek juist een heel krachtig medium is om dat weer te herstellen. Het kan mensen laten voelen en ze echt even in het moment brengen. Mijn hoop is dat ik met mijn muziek dat gevoel van verbondenheid kan oproepen, en dat mensen even ervaren dat het goed is zoals het nu is, om samen hier te zijn. Iedereen draagt zijn eigen verhaal en zijn eigen rugzak met zich mee, maar juist daarin zit ook iets wat ons verbindt. Dat is voor mij misschien wel het allermooiste.

NÆL speelt op zaterdag 27 juni in het voorprogramma van Dotan in Kortrijk.

Check www.wildewesten.be