‘Broken English’: niet herinneren maar resoneren

Er zijn weinig betere plekken om te schuilen tijdens een hittegolf dan een bioscoopzaal en zodoende waren wij daar de afgelopen tijd ook enige keren te vinden. Het bioscoopwezen beleeft een goede zomer met onder andere ‘Toy Story 5’ en de nieuwe Steven Spielberg ‘Disclosure Day’. Maar tussen die grote vissen zwemt nu, bijna onzichtbaar, ook een kleiner maar heel bijzonder visje dat we graag onder de aandacht willen brengen: ‘Broken English’, een documentaire over Marianne Faithfull.

Het hoeft niemand te verbazen dat die film het iets moeilijker heeft om een publiek te vinden. Ze is dan wel haar hele leven platen blijven maken – de teller stond op achttien albums, toen ze in januari van vorig jaar stierf – maar een jukebox aan hits heeft dat niet opgeleverd. Reken daar nog bij dat dit de nieuwe film is van de makers van de Nick Cave-documentaire ’20.000 Days On Earth’ (2014), een film die fictie en documentaire vermengde, en je kan vermoeden dat deze prent geen gemakkelijke zit zal worden.

En de vorm van ‘Broken English’ was inderdaad even wennen. De eerste minuten dachten we zelfs dat we misschien een verkeerde zaal ingelopen waren. Iain Forsyth en Jane Pollard, de regisseurs en scenaristen, introduceren ons immers aan Tilda Swinton, die een rol heeft als The Overseer in het Ministry Of Not Forgetting waar ze een klein team aanstuurt dat als taak heeft om tot diep in het leven van Marianne Faithfull te duiken. Dat team stuurt audio- en videofragmenten, foto’s en krantenknipsels door naar George McKay, die als The Record Keeper het gesprek met zijn onderwerp aanknoopt.

Dat klinkt pretentieus en dat is het ook wel, maar tegelijkertijd maakt het meteen duidelijk dat de makers "Artistieke ambities" hebben en je niet zomaar een nagekauwde Wikipedia-pagina willen voorschotelen. Het gaat hen immers niet zomaar over de herinneringen, maar wel over hoe die resoneren. En dus wordt er ruimte gemaakt voor hoe Marianne Faithfull zelf reageert en terugkijkt op de dingen, op haar eigen leven. Er wordt ook ruimte gemaakt voor muziek en hoewel die performances door collega’s als Beth Orton, Courtney Love en Suki Waterhouse, Thurston Moore en anderen best enige tijd innemen van een documentaire die niet bovengemiddeld lang is, zijn ook dit momenten die stevig resoneren, zowel bij de artiesten zelf als bij de kijker.

Dat de zangeres zelf nog aan deze film heeft meegewerkt, is het grootste argument om te gaan kijken. We zien hoe kwetsbaar Marianne Faithfull op het einde van haar leven was – het grootste gedeelte van het gesprek hangt ze aan de zuurstoffles – maar we zien ook haar kracht, haar humor, haar openheid en haar authenticiteit.

‘Broken English’ komt best traag op gang, blijft lang hangen bij As Tears Go By, de nabijheid van en de relaties met The Rolling Stones en het imago van mooi blond poppetje dat Faithfull door de media aangemeten kreeg. Het is niet het onderwerp waar ze zelf het liefst over praat, maar een noodzakelijke aanloop tot haar wedergeboorte als artieste die werd ingeluid met het album ‘Broken English’ (1979).

Interessanter uit die eerste periode is het belichten van de single Something Better. Die werd na drie dagen door het label zelf uit de handel gehaald, omdat op de B-kant daarvan het nummer Sister Morphine te horen was en die verwijzingen naar drugs werden ongepast bevonden. Maar twee jaar later mocht het wel probleemloos op ‘Sticky Fingers’ van de Stones staan blinken.

En nog interessanter wordt het, wanneer we nog meer onbekend terrein betreden, zoals de repetitiebeelden van ‘The Seven Deadly Sins’, een ballet-opera waar Marianne Faithfull ooit in meespeelde en waarvan we beelden te zien krijgen, waarvan de zangeres zelf ook niet wist dat ze bestonden of wanneer de onderwerpen verslaving en grote liefdes worden aangehaald.

En uiteraard ook geen film over Marianne Faitfull zonder een streep Nick Cave en Warren Ellis. Het was Nick Cave die haar vroeg of hij alsjeblieft een nummer voor haar mocht schrijven, wat resulteerde in enkele songs op het album ‘Before The Poison’ (2004) en een aanwezigheid van het olijke duo Cave & Ellis op ‘Negative Capability’ (2018). Die laatste studioplaat wordt in de film terecht als een meesterwerk bestempeld. De vriendschap en warmte, die lange tijd heerste tussen de drie, straalt van de eindscène af, wanneer we hen elkaar zien begroeten en ook het nummer Misunderstanding (uit ‘Negative Capabillity’) zien brengen. Niemand van de aanwezigen wist het op dat moment, maar het zou haar allerlaatste performance worden.

‘Broken English’ biedt meerwaarden voor zowat iedereen: zowel de doorwinterde fan als de muziekliefhebber met open geest die minder thuis is in de carrière van Marianne Faithfull zal verrast en geraakt worden door de emotie en de openheid van de film en zijn onderwerp. Wie niet in stilte de zaal verlaat nadat op de aftiteling net Don’t Go weerklonken heeft, kan best eens een afspraak maken met de cardioloog.

Sta je te popelen om de film te gaan zien? Dan kan je hier je #GRATISTICKETS winnen. Stuur een mail naar [email protected] met als onderwerp "MARIANNE". Meer hoeft dat niet te zijn.