Tool - 10.000 Days
Sony BMG
Tino Fella — 8 november 2008

Tool werkt al jaren aan een parelketting die door steeds meer mensen wordt bewonderd. De laatste toevoeging aan dit snoer is het album '10.000 Days', een steen die moeiteloos aansluit bij de andere parels. De cd klinkt als een logische opvolger van het alom bejubelde 'Lateralus' uit 2001.
Nog steeds hebben we te maken met nummers die een complexe opbouw kennen. Wel lijkt de aandacht voor productie en afwerking groter te zijn geworden. Het geluid op '10.000 Days' is net iets breder en voller dan op de voorgangers. Daar naast zijn de nummers versierd met talloze subtiele effectjes die het oor aangenaam bezig houden.
Anders dan op bijvoorbeeld 'Aenima', de klassieker uit 1996, is al vanaf het openingsnummer Vicarious de bekende formule van Maynard James Keenan en de zijnen te horen. Een simpel gitaarthema vormt de basis. Dit thema wordt tot in het oneindige herhaald terwijl het moeiteloos alle toegevoegde elementen absorbeert en mee voert op de stroom die het zo veroorzaakt. Die elementen bestaan bijvoorbeeld uit verschillende maatsoorten die als altijd bij Tool perfect in elkaar blijken te passen. Er is natuurlijk een baslijn die meestal niet veel van de gitaarriff afwijkt. Drummer Danny Carey brengt dwars door zijn partij een serie kleine breaks mee die evenzeer kunstzinnig aandoen. Verder is er bij de meeste nummers nog wel een extra toevoeging om de afwisseling nog wat te bevorderen. Op de tevens als single uitgebrachte openingstrack is dat bijvoorbeeld een schorre computerstem die we kennen van Kraftwerks Numbers uit de jaren tachtig. Zo nu en dan moet het centrale thema plaatsmaken voor een ligt afwijkend gedeelte en voor een pakkend refrein dat in de meeste gevallen zo kan worden meegezongen. Hoofdrol hierbij is uiteraard weggelegd voor de zang van Keenan die zijn ingetogen stijl dan opzij zet en even voluit gaat.
Al snel wordt de luisteraar volledig meegesleept op de stroom. Aangenaam is dat de nummers op deze cd goed op elkaar aansluiten. Op die manier is '10.000 Days' veel meer een echte eenheid dan welk album van Tool dan ook. Voor je het weet, bevind je je in de kern van de plaat. Beetje bij beetje wordt het experiment op je losgelaten in de vorm van onweergeluiden en een stuwende baslijn die voor een tijdje de gitaren het zwijgen opleggen. Ondertussen gaat Maynard James Keenan al zingend compleet op in de muziek. Regelmatig wordt zijn stem vervormd door allerlei verschillende echo's.
Uiteindelijk wordt de duistere sfeer verdrongen door Rosetta Stoned, een lang nummer dat goed in het gehoor ligt ondanks dat het geen echt refrein kent. Het is eerder een lange serie van refreinen die elkaar opvolgen. De gedeeltes worden probleemloos aan elkaar gelast door de in de steeds zelfde cadans voortdenderende drums. Verder maken we kennis met een soort tweede baspartij. Het is een diep klinkend electronisch geluid waar Tool nooit eerder gebruik van heeft gemaakt. Het is wel duidelijk dat de band niet stil zit en continu op zoek is naar nieuwe elementen die hun muziek een kleine maar verrassende extra dimensie kunnen geven.
Net wanneer de duistere kant van de muziek weer de overhand dreigt te krijgen, maakt Tool zich op voor een daverend slot. Naar het einde toe worden alle kwaliteiten van de bandleden weer zorgvuldig ge?taleerd. De laatste klanken behelsen een ware soundscape met even spannende als ondefini?erbare geluiden die niet zouden misstaan in een enge film. Met een beetje fantasie kan er een metro in herkend worden. De band trakteerde ons op eerdere albums ook al eens op zo'n slot maar ook hier geldt dat er ditmaal meer aandacht is geschonken aan de afwerking.
Opnieuw is Tool erin geslaagd een kunstwerk te maken. Het beluisteren vereist wat geduld en misschien ook een gemakkelijke zithouding. Maar wie vervolgens de muziek over zich heen laat komen, verliest bewustzijn van tijd en plaats en is binnen de kortste keren verslaafd. De heren belonen het lange wachten van de fans iedere keer zonder tegen te vallen. Dat schept steeds weer nieuwe verwachtingen voor de toekomst maar Tool heeft bewezen dat het niet onder druk komt te staan. De kans is groot dat ook '10.000 Days' straks weer een waardige opvolger gaat krijgen.
