When Heaven Met Earth

Soms ontstaan de mooiste projecten niet uit een lang uitgedacht plan, maar uit een onverwachte ontmoeting. When Heaven Met Earth begon als een overrompelende verliefdheid tussen Gaëtan Vandewoude (Isbells) en Paulien Rondou (Catbug) en groeide uit tot een muzikaal universum waarin liefde en verbinding centraal staan.

Hun debuutalbum werd een tedere indie-folkplaat die geboren werd uit die eerste fase van hun relatie. Achttien nummers zagen het licht in nauwelijks drie maanden tijd. Met subtiele strijkersarrangementen van Peter Broderick kiest When Heaven Met Earth resoluut voor intimiteit boven groots gebaar.

Wanneer beseften jullie dat de ontmoeting tussen jullie meer was dan zomaar een klik, maar ook muzikaal iets zou moeten opleveren?

GAETAN: Voor mij begon het eigenlijk al in de eerste nacht na onze ontmoeting. We hadden die eerste samenkomst gewerkt in mijn studio en ik luisterde naar Pauliens stem door mijn koptelefoon. Terwijl ik luisterde, voelde ik iets verschuiven alsof er een lijn werd getrokken, recht naar mijn hart. Een verbinding, maar ook een zekere aantrekking die moeilijk te benoemen was maar des te sterker aanwezig. Die ervaring bleef nazinderen. Ik vermoed dat het een slapeloze nacht was, gevuld met vragen die zich bleven aandienen zonder zich meteen te laten beantwoorden. Vanaf dat moment was de vraag er, stil maar hardnekkig en niet meer weg te denken.

PAULIEN: Normaal probeer ik vroeg te gaan slapen, maar die nacht had dat geen zin. De rust wilde zich niet aandienen hoezeer ik het ook probeerde. In plaats daarvan bleef ik wakker, luisterend naar muziek tot diep in de nacht.

Ik kan me goed voorstellen hoe die vlinders uitmonden in een stroom van inspiratie en in jullie geval in muziek die bijna vanzelf lijkt te ontstaan. Klopt dat?

PAULIEN: In mijn herinnering was het ergens tegen het einde van de eerste week dat het echt vorm begon te krijgen. Het eerste nummer waar we daadwerkelijk mee aan de slag gingen, was Building a windmill. Natuurlijk zat er in die periode een soort creatieve roes, iets dat snel en bijna vanzelf leek te stromen, alsof alles spontaan op zijn plaats viel. Tegelijk lag de kiem al veel eerder. Voor mij werd de basis gelegd tijdens die eerste ontmoeting en misschien nog sterker: in die eerste nacht nadien begon alles te resoneren. Wat volgde, was geen korte uitbarsting, maar eerder een intense beweging. Drie maanden lang waren we bijna onafgebroken bezig met muziek: thuis nummers maken, ideeën naar elkaar doorsturen, elkaars schetsen verder uitwerken. Er ontstond een soort continu gesprek in muziek. Na die periode lagen er zo’n vijfentwintig demo’s op tafel, waaruit uiteindelijk achttien volwaardige songs zijn gegroeid.

GAETAN: We zaten allebei nog in andere muzikale projecten en er was ook het leven dat bleef doorgaan. Die drie maanden vormden een uitzonderlijk intense periode. Er hing telkens een soort verwachting in de lucht, een bericht dat kon binnenkomen, een nieuw idee, een schets die plots gedeeld werd. Het werd bijna iets om naar uit te kijken: zien of er weer iets nieuws was ontstaan. Ik herinner me hoe ik hier ’s avonds laat aan mijn piano zat op het moment dat de wereld rondom mij stil werd. Dat waren de uren waarin ik er echt in kon duiken waarin muziek als vanzelf leek te komen. Die rust en focus voelde alsof alles zich daar concentreerde. Het maakt ook duidelijk dat het proces veel langer en gelaagder was. Wat er ontstond, had tijd nodig om te groeien.

De verliefdheid heeft de songwriting niet alleen gevoed, maar ook een bepaalde kleur en intensiteit gegeven. In hoeverre zijn de nummers autobiografisch?

PAULIEN: Ik kan eigenlijk alleen maar schrijven over mezelf of over wat ik echt meemaak. Er zit dus niets verzonnen in de liedjes, ik denk dat de schrijfstijl van Gaetan en mij wat verschilt. Waar hij meer vertrekt vanuit een directe realiteit, werk ik vaker vanuit een soort verbeeldingswereld. Mijn inspiratie komt ook sterker uit de natuur en is vaak geworteld in echte gevoelens. Het gaat uiteindelijk steeds over emoties en verliefdheid. Dat soort intensiteit neemt alles over. Het is zo aanwezig dat het bijna het enige wordt waaraan je nog kunt denken. Precies daardoor vindt het ook vanzelf een weg: in tekst, in muziek, in melodie. Alsof het zich niet laat tegenhouden, maar gewoon wil bestaan in wat je maakt.

GAËTAN : Het gaat zelfs nog verder dan dat. De muziek en de manier waarop we woorden konden geven aan wat we voelden, was een essentieel deel van ons hele proces. Er wordt vaak gezegd dat we elkaar in muziek hebben ontmoet en dat klopt ook, maar dat vertaalt zich vooral in een heel concrete manier van werken. Voor de meeste nummers vertrok elk idee eigenlijk bij één van ons twee. Van daaruit begon er een soort heen-en-weer beweging. We stuurden ideeën door via berichten, vaak rauw en nog niet afgewerkt.

PAULIEN: Als Gaëtan me een pianoschets met tekst doorstuurde, voegde ik daar lagen aan toe of bepaalde partijen alsof ik het verder openbrak in een nieuwe richting. Zo ontstond er een echte pingpong. Ideeën gingen heen en weer, werden aangepast, herwerkt en opnieuw geïnterpreteerd. Het was geen strikt gescheiden rolverdeling, maar ook geen volledig samensmelten vanaf het begin, eerder een voortdurende wisselwerking tussen twee vertrekpunten. Natuurlijk zijn er uitzonderingen. Soms was er nog geen tekst en ontstond er vanuit een andere invalshoek plots een nieuwe muzikale laag of nam iemand onverwacht een andere richting. In grote lijnen bleef het wel zo: elk nummer vertrok ergens bij één van ons. Op de plaat zelf is bewust gezocht naar een soort evenwicht in die vertrekpunten. Naar een verdeling die niet strak berekend was, maar wel voelbaar aanwezig. Pas daarna kwamen we echt samen in dezelfde ruimte om dingen verder uit te werken. Wat individueel begon, werd dan iets gemeenschappelijks. Het startpunt was van één van ons, maar het eindpunt werd telkens iets dat we samen vormgaven. Net daardoor krijgen die nummers misschien dat intieme en kwetsbare karakter omdat ze ontstaan zijn in die directe uitwisseling tussen twee mensen zonder veel afstand ertussen.

Mensen weten dat jullie een flinke boon hebben voor elkaar. Is het spannend om die persoonlijke gevoelens bloot te geven?

PAULIEN: Voor mij voelt het soms alsof ik me een beetje kan verschuilen achter de Engelse taal. Alsof er net genoeg afstand in zit om niet alles letterlijk uit te spreken. Tegelijk is er eigenlijk niets dat echt verborgen wordt. Er worden geen super expliciete dingen verteld. Het gaat over verliefd zijn en over wat dat met je doet, dat is gewoon wat het is. Ik ben zelf altijd op zoek geweest naar wat dat precies betekent zonder dat daar een groot verhaal rond hoeft te bestaan. Ik heb eerder de nood gehad om te zingen over wat mij echt beroert dan om me terug te trekken in een fantasiewereld. Het voelt voor mij natuurlijk om te vertrekken vanuit wat ik meemaak. Dat is niet iets dat enkel nu speelt, maar iets dat er altijd al geweest is, ook in eerdere muziek. Misschien is dat wel de kern: dat het niet gaat om iets bedenken, maar om proberen te begrijpen wat er al is en dat een vorm te geven in muziek en tekst.

Mensen kennen jullie van andere projecten als Isbells en Catbug. Is dit iets helemaal anders of liggen die in elkaar verlengde?

GAETAN: Ik vind dat je in onze muziek echt die twee werelden hoort. Ze zijn niet naast elkaar blijven bestaan, maar samen geworden tot iets nieuws. Precies daarin is er iets ontstaan wat wij zelf ook als een soort magie hebben ervaren, niet alleen tussen ons als mensen, maar ook in de muziek zelf. Met een beetje afstand kan ik zeggen dat ik het een wonderbaarlijk mooie plaat vind, met veel eigenheid. Het is niet zo vanzelfsprekend, want je zou makkelijk kunnen vervallen in een stijloefening. We bewegen ons in een soort volkse, Americana-achtige sfeer, een taal die veel mensen spreken. Net daarom is het niet evident om daarin iets te maken dat echt persoonlijk blijft, iets dat niet zomaar inwisselbaar is. Er komt ontzettend veel muziek uit en alles lijkt al eens gezegd of gespeeld. Toch heb ik het gevoel dat het ons gelukt is om daar net doorheen te breken. Om niet gewoon een stijl te reproduceren, maar er iets van onszelf in te leggen. Een eigen stempel die op een bepaald moment gewoon ontstaat.

Jullie muziek is kwetsbaar en leent zich misschien het best tot een intiem concert of kan het ook wat groter?

PAULIEN: Voorlopig houden we het inderdaad bewust klein. Hopelijk komen er later wel toeters en bellen aan te pas, maar dat zal zich pas aandienen wanneer het echt klopt. De muziekwereld is geen eenvoudige wereld. Iedereen wil optreden, zalen vullen, shows uitverkopen. Alleen is dat vandaag allesbehalve vanzelfsprekend en daarom hebben we er bewust voor gekozen om daar voorlopig wat van weg te blijven. In plaats daarvan kiezen we nu voor huiskamerconcerten. Dat hebben we intussen al een aantal keer gedaan en het blijft iets heel bijzonders. Je zit letterlijk dicht bij de mensen, je voelt hoe ze luisteren: aandachtig, open, helemaal mee in het verhaal. Dat past ook perfect bij wat wij brengen. Het is intiem, kwetsbaar en net die nabijheid maakt het zo sterk. Die directe verbinding met het publiek is voor ons op dit moment misschien wel het meest waardevolle. Natuurlijk lijkt het ons op termijn ook mooi om groter te gaan spelen, maar dat hoeft nu nog niet. Voorlopig voelt dit precies juist.

Hoe ambitieus zijn jullie met dit project? Jullie hebben natuurlijk mooie dromen en verwachtingen, hoe ver reiken die?

GAËTAN: Ik denk dat ons antwoord op die vraag misschien verschilt van het ene moment tot het andere. In essentie zijn we niet bezig met het uittekenen van een carrièrepad, maar we zijn wel allebei erg gemotiveerd en betrokken in dit project. Als onze muziek ver kan reiken, gaan we daar zeker in mee. Ik denk niet dat we zelf op de rem zouden staan. Misschien ben ik op dat vlak net iets meer de naïeve dromer. Paulien is recent naar Japan gegaan om met haar band op tour te gaan. Dan denk je ‘wauw’ en begint dat meteen te spelen in je hoofd… stel je voor dat we dat met When Heaven Met Earth ook zouden kunnen doen. Dan ga je nadenken: waarom niet? Je begint allerlei manieren te bedenken om dat mogelijk te maken.

PAULIEN: We zijn niet bezig met een carrière die strak uitgetekend is, wel met een project waar we ons allebei heel sterk voor engageren. Wat ons betreft klinkt een wereldtournee niet absurd, maar tegelijk voelen we geen nood om nu al een stadion uit te verkopen (schatert). Dat is ook niet de plek waar onze muziek het best tot zijn recht zou komen. Onze plaat is rijk gearrangeerd. Ze klinkt intiem en kwetsbaar, tegelijk zit er ook veel in, soms bijna een uitbarsting van lagen en detail. Met dank aan onder andere Peter en zijn strijkersarrangementen, maar ook alles wat daar verder nog bovenop is gekomen. We zijn daar zelf soms ook door verrast geweest, maar de kern blijft altijd hetzelfde: de songs vertrekken vanuit Paulien en mij, met zang, gitaar en piano. Als die essentie klopt, klopt het geheel ook.

In hoeverre heeft Peter Broderick jullie songs nog meer diepgang, kleur, karakter kunnen geven?

GAETAN: Hij bleek toch van groot belang. Tussen Paulien en mij was er al een soort magie ontstaan en zelfs zonder al die strijkers blijft het een prachtige plaat. Wat we live samen brengen, is eigenlijk wat er in het begin gegroeid is, al heeft Peter daar zijn eigen magie aan toegevoegd. Als er drie puzzelstukken zijn, wordt het geheel meer dan de som van de delen. Eén plus één is drie. Met een derde element erbij ontstaat er nog iets extra’s. De nummers zelf zijn in wezen niet veranderd. Peter is er dan wel pas later bijgekomen, we willen zijn rol zeker niet minimaliseren, want voor de plaat is zijn bijdrage uitgegroeid tot een essentieel onderdeel van het geheel.

Veel mensen zullen jullie leren kennen via de plaat. Wat hoop je dat ze meedragen naar de beluistering van jullie album?

PAULIEN: Misschien is dat voor iedereen anders, net daarom is het zo moeilijk om dat onder woorden te brengen. Voor mij persoonlijk zit er nog altijd veel magie in de wereld. Ik geloof dat er nog zoveel te ontdekken valt en misschien zijn onze liedjes over liefde een vorm van hoop. Liefde, in al haar vormen, blijft voor mij de basis van alles. Of dat voelt als een steentje verleggen in een rivier, om een cliché te gebruiken, weet ik niet. Het gaat ons er niet bewust om mensen te ontroeren of emoties op te roepen. Dat is geen doel op zich. De muziek komt gewoon recht uit het hart. Natuurlijk is het mooi als die iets raakt bij anderen, dat is ook wat we merken wanneer we live spelen. Niet iedereen ervaart dat op dezelfde manier, dat hoeft ook niet. Wanneer het wél binnenkomt, ontstaat er iets heel puurs: iets dat vertrekt vanuit ons en een plek vindt bij iemand anders. Wanneer alles samenkomt tijdens live concerten, wordt die verbinding tastbaar en komt ze echt tot leven.

Jullie hebben al vaak gespeeld met andere mensen in allerhande projecten, nu spelen jullie met je eigen lief. Hoe anders is dat?

PAULIEN: Dat is echt verfrissend. Je draagt de lasten van zo’n project niet alleen, maar samen, dat maakt een groot verschil. Als je alleen frontman of frontvrouw bent, moet je vaak alles zelf trekken. Nu kan dat met twee en dat is heel fijn. Niet alleen de verantwoordelijkheden, maar ook de bijzondere momenten worden gedeeld. Dat is misschien nog wel het mooiste: dat je die ervaringen meteen kunt toetsen aan je partner. Alles wat er gebeurt, van de kleine dingen tot de hoogtepunten, beleef je samen. Dat maakt het extra bijzonder. Het voelt echt fantastisch om dat zo samen te kunnen doen.

GAETAN: Ik had altijd het beeld dat applaus anders binnenkomt als je daar staat met je geliefde. Dat je dat op een andere manier beleeft omdat je het samen draagt. Eigenlijk is dat ook zo. Wanneer je alleen op een podium staat en het publiek applaudisseert, voel je die appreciatie. Dat komt binnen, maar tegelijk moet je professioneel blijven en alweer vooruitdenken: focussen op het volgende nummer, in de flow blijven. Je bent altijd een beetje met twee dingen tegelijk bezig. Als je daar met twee staat, verandert er iets. Als je voelt dat mensen echt geraakt worden door wat je samen hebt gemaakt, is het eerste wat er gebeurt dat je elkaar aankijkt. Dat ene moment, die blik, zegt genoeg. Je deelt dat onmiddellijk. Dat maakt het anders dan alleen op een podium staan. Dan ontvang je het applaus en draag je dat zelf, maar moet je ook meteen schakelen. Hier kun je dat moment echt even samen vasthouden. Die magie ontstaat niet alleen in de muziek, maar ook in dat kleine, gedeelde moment tussen jullie.