Sufjan Stevens - All Delighted People / The Age Of Adz
Asthmatic Kitty Records
Fabian Desmicht — 7 februari 2011
In 2005 bracht de indie/pop/folk van ‘Illinoise’ de woelige geest van Sufjan Stevens naar de massa. Dat Stevens’ ideeënbus nog altijd uitpuilt, bewijst ’s mans recente output: de EP ‘All Delighted People’ en het album ‘The Age Of Adz’. De hoorn des overvloeds onder controle houden is een ander verhaal.
In een tijd waarin “full albums” van een half uur niet ongewoon zijn reageert Stevens door van ‘All Delighted People’ een “EP” te maken van zestig (!) minuten. Een eigenzinnige beslissing, al was de opdeling van het materiaal in twee afzonderlijke mini-albums een betere geweest: één met het epische titelnummer en het nóg epischere Djoharia en een andere met de zes resterende songs, die sowieso een sterke eenheid vormen.
De classic-rock-versie van All Delighted People laten we buiten beschouwing. De originele (langere) versie spreekt al genoeg tot de verbeelding. Sufjans smartvolle stem loopt als rode draad door het knappe arrangement, dat bulkt van de kleine ideetjes. Met een koor en blazers zorgt hij ervoor dat geen enkel terugkerend element klinkt als enkele maten tevoren. En als om verveling helemaal uit te sluiten introduceert hij in de tweede songhelft zijn beste melodie. Dat doet hij trouwens ook in Djoharia, zijn eigen Cowgirl In The Sand. Straffe kost!
De resterende songs vallen binnen het folkidioom en zijn stuk voor stuk steengoed, met uitzondering van Arnika. Orgelpunt is de studioversie van livefavoriet The Owl And The Tanager. Stevens gebruikt er zijn falset tot groot effect, alsof hij rechtstreeks in je oor staat te zingen. We hoorden hem nooit eerder zo persoonlijk.
‘The Age Of Adz’ laat een andere Sufjan horen (hoewel de plaat begint met een Elliot Smithachtige folkballad). Hier exploreert hij de indietronica op een vrij intelligente manier, al drijft hij het bij momenten wat ver. Het is constant bukken voor rondvliegende bleeps, digitale percussie en misbruikte, analoge instrumenten. Vooral Too Much werd – niet overdreven – geniaal gearrangeerd.
De sound is zo fantasierijk dat je er niet van opkijkt dat hij uit dezelfde koker komt als het (inmiddels opgegeven) monsterconcept om aan elk van de 50 Staten van Amerika een album te wijden. ‘The Age Of Adz’ is grotendeels zelfs té overweldigend. Zo werd het titelnummer onnodig lang gerekt en maakt Now That I’m Older je met zijn eb-en-vloed-stemmen eerder zeeziek dan triest of gelukkig. Daarna gaat de plaat op (Get Real, Get Right; Vesuvius) en af (Bad Communication, All For Myself). Net als ‘All Delighted People’ lijdt ‘The Age Of Adz’ aan een gebrek aan maat en een teveel aan gretigheid.
De drumsticks die de maat van I Want To Be Well aangeven, doorbreken de digitale illusie. Niet erg, want de song geeft aan wat ‘The Age Of Adz’ in het beste geval had kunnen zijn: spannende, grensverleggende elektrorock. Tegelijk zet Stevens zich meer en meer in de markt als origineel denker en dat levert bij vlagen merkwaardige (toekomst)muziek op.