Porcupine Tree - Fear of a Blank Planet
Roadrunner Records
Jan Vael — 8 november 2008
Een mens is nooit te oud om (bij) te leren. Zo kenden we de Britse band Porcupine Tree vooralsnog enkel van naam, maar daar is recentelijk verandering in gekomen. We kregen immers hun jongste werkstuk ‘Fear of a Blank Planet’ voorgeschoteld met de bedoeling er ons licht over te laten schijnen, en daar zijn we eigenlijk nog altijd niet rouwig om…
Toegegeven, de tijden dat zware metalen nauwelijks weg te denken waren uit onze cd-speler zijn intussen al lang gepasseerd. Toch grijpen we bij gelegenheid nog graag terug naar bijvoorbeeld een straalplaatje van het Engelse Anathema. En laat dát nu net een uitstekend ankerpunt zijn om de muziek van hun landgenoten van Porcupine Tree te beschrijven. Geen chaotische teringherrie dus, maar compositorisch hoogstaande, epische progmetal om duimen en vingers bij af te likken.
Het album bevat zes lange tracks en schiet meteen overtuigend uit de startblokken met de sterke, meeslepende titelsong Fear of a Blank Planet. Een lichtjes psychedelisch, uptempo nummer met heerlijk gitaarwerk en doorleefde vocalen van zanger Steven Wilson. Onze vrees dat het na dit vroege hoogtepunt enkel nog bergaf kon gaan, werd gelukkig niet bewaarheid. My Ashes laat de zachte, breekbare kant van Porcupine Tree horen. Het is een mooie, melodieuze ballad die herinneringen oproept aan het kalmere werk uit de discografie van Pink Floyd.
Anesthetize zouden we, alleen al omwille van z’n speelduur, als sleutelsong van de plaat kunnen omschrijven. Dit wel érg lang uitgesponnen nummer klokt af op ruim zeventien minuten en is in feite opgebouwd uit meerdere componenten. Zachte en hardere passages wisselen elkaar af en illustreren op prachtvolle wijze het muzikale vakmanschap van de vier heren. Een minisymfonie als het ware. Sentimental maakt z’n titel dan weer probleemloos waar en klinkt overwegend rustig en sfeervol.
Voor de soundscapes in Way Out of Here wist de groep niemand minder dan de grote Robert Fripp (eind jaren zestig met King Crimson zowat de grondlegger van het progrockgenre) te strikken. We horen weinig zang op deze track, maar dat wordt ruimschoots goedgemaakt door de epische, emotioneel beklijvende gitaarpartijen. Net als de opener is ook de afsluiter van het album een schot in de roos. Sleep Together vangt aan met een elektronisch getinte intro en ontpopt zich vervolgens tot een atmosferisch, melodieus nummer met ook nog eens een prachtige outro.