Ensemble - Excerpts
Fatcat Records
Fabian Desmicht — 21 februari 2011
Ensemble is niet zozeer een collectief als wel een project van Olivier Alary, die in Toulouse werd geboren maar zijn hoofdkwartier heeft uitgebouwd in Montréal, Canada. Dat men daar Frans én Engels spreekt, valt te horen op ‘Excerpts’, een album dat mooi samenhangt door een gezonde dosis melancholie en de verwante thematiek van herinnering en verbeelding.
Al sinds 1998 is Alary in de weer met Ensemble. Voorlopig leverde dat slechts drie albums op, ‘Excerpts’ inbegrepen. Wat niet wil zeggen dat de Franse expat in tussentijd met zijn duimen heeft zitten draaien. Björk bleek weg van Ensemble’s debuut ‘Sketch Proposals’ en gaf Alary eerst wat remixwerk voor ze samen met hem Desired Constellation schreef voor ‘Medúlla’ (2004). Tentoonstellingsmuziek en filmmuziek vulden Alary’s agenda verder in.
Was ‘Sketch Proposals’ nog een elektronische affaire, die onder meer werd gelinkt aan Autechre, dan is ‘Excerpts’ een plaat die met traditionele technieken tot stand kwam. Software en samples zouden er niet aan te pas gekomen zijn, wel akoestische instrumenten en een cassetterecorder. In combinatie met een voorliefde voor verdrietige violen levert dat een warme sound op, die naar het einde van de plaat toe ook zijn beperkingen heeft.
‘Excerpts’ gooit zijn beste song, Things I Forget, meteen te grabbel na de filmische, orkestrale Opening. Pizzicato bespeelde violen en contrabas begeleiden de gave vocalen van Darcy Conroy, tot een klavecimbel en extra strijkers op een vreemde manier samensmelten met twee door elkaar lopende monologen. Enkele maten later wordt dat nog eens – nóg geraffineerder – overgedaan met een onverwacht opduikend barok strijkkwartet. Je moet het horen om het te geloven.
Strijkers en een licht echoënde, tintelende sound blijven de sound bepalen, maar het verrassende niveau van Things I Forget wordt nergens meer benaderd. Het goede nieuws is dat ‘Excerpts’ de aandacht wel weet vast te houden. De naar Stereolab verwijzende triestheid – zeer manifest op Les Saisons Viennent – is intrigerend genoeg en wordt nu eens vertolkt door Conroy, dan weer door Alary zelf (of door beide, zoals op Mirages, waarin Gainsbourgs ‘Histoire De Melody Nelson’ fel doorklinkt).
En Attendant L’Orage kadert in de traditie van het Franse chanson, maar vindt ook inspiratie in shoegaze en noise. Diezelfde elementen maken dat het album aan focus en slagkracht verliest in de laatste vier nummers. Valse Des Objets Trouvés leidt de aandacht met zijn abstracte samenraapsel van gevonden geluiden af van de gesofisticeerde pop die de plaat domineert.
Hoewel de melodieën daarna sterk genoeg blijven, wordt de sound minder luchtig en warriger en komt er meer ruis bij kijken, alsof men plots van opnametechniek is veranderd. Maar daarom is ‘Excerpts’ nog geen kastvulsel. De plaat heeft persoonlijkheid, spreekt tot de verbeelding en bevat minstens één onvergetelijke song. De concurrentie bewijst dat het veel erger kan.