Kurt Overbergh In de schaduw van het Domino Festival

In de schaduw van het Domino Festival

In de Ancienne Belgique zitten ze niet stil. Nu Domino ter ziele is gegaan verrijzen twee nieuwe concepten die er voor moeten zorgen dat de programmatie zorgvuldig de vinger aan de pols van het immer veranderende muzieklandschap houdt. Eentje heet Silence Is Sexy, naar het gelijknamige album van Einstürzende Neubauten, maar ook een beetje naar John Cage. De tegenhanger The Art Of Noise verkent de tegenovergestelde kant van de decibelschaal.



De dag dat we een gesprek hebben met Kurt Overbergh is de dag nadat in het kader van The Art Of Noise Emeralds in de club een concert kwam spelen.

Hoe was dat concert?
Heel goed maar opvallend rustig. Op All Tomorrow’s Parties was dat eigenlijk een radicale wall of sound en nu was het heel ingetogen. Echt noise was het dus niet, eerder een relatief toegankelijk kabbelend bakje van synths. Maar die mannen zijn ongelooflijk goed bezig. Ook de dingen die Mark McGuire solo doet of wat uitkomt op het verwante sublabel Spectrum Spools is heel straf.

Was dit de vuurdoop voor Art Of Noise?
Tijdens Domino hebben we al Merzbow gehad. Dat was volledig uitverkocht en zette meteen een stevige toon voor de reeksen.

Houden deze nieuwe concepten jullie programmatie scherp?
Absoluut. Ik heb gisteren trouwens nog bevestiging gehad dat The Wire één keer per jaar een avond zal samenstellen in onze zaal. We geven hen carte blanche. Ook het Autumn Falls gaan we laten uitgroeien tot een tweedaagse. Samen maakt dat vier reeksen waar we onszelf dwingen om zo scherp mogelijk te programmeren.

Emeralds had toch ook als gewoon concert geprogrammeerd kunnen staan?
Natuurlijk. Door op tournees in te tekenen kunnen we een hoop kosten besparen. Rond Emeralds hebben we een mooi programma opgebouwd. Het voornaamste verschil is dat je met de mensen uit het noise-circuit wat vrijer kunt communiceren. Het programma van gisterenavond hebben we zelf samengesteld en ze stonden daar meteen open voor.

Denken agentschappen dan mee in die concepten?
Nee, in deze reeksen programmeren we gewoon zelf en gebeurt de communicatie bijna altijd rechtstreeks met de muzikanten zelf. Dat is een heel fijne dialoog die internationaal en in pop- en rockmilieus veel moeilijker gaat. Met het internet is de directe communicatie ook veel gemakkelijker geworden.

De namen die jullie oplijsten onder noise op de site gaan van jazz tot metal. Ook Fuck Buttons staan daar tussen, iets wat ik niet direct met noise associeer.
Dat is heel poppy noise eigenlijk, dat is waar. Maar we willen het bewust zo breed mogelijk zien. We kunnen natuurlijk de puristen van de noise programmeren, namen als Merzbow behoren daar zeker toe, maar het wordt pas interessant als je daar ook Fuck Buttons aan toevoegt. Mensen beseffen namelijk niet altijd dat dat eigenlijk een soort teenager noise is. Ze komen uit dezelfde scene en ze gebruiken die specifieke noise taal. Zij zijn een ideale introductie daartoe.

Heb je dat manifest uit 1913 waar Art Of Noise naar verwijst van de Itialiaan Luigi Russolo ook effectief gelezen?
Ja! Ik heb het gevonden op het internet en afgeprint en dat is nog verbazend actueel. Wat me trouwens opvalt is dat de meeste mensen met wie ik spreek dat ook allemaal kennen. Heel interessant vind ik trouwens ook dat die man daarna noise machines heeft gebouwd. Tijdens de oorlog zijn ze vernietigd maar ze hebben ze ondertussen nagebouwd. Er is een foto van Mike Patton met zo’n machine, dat ziet er uit als een grote hoorn.

Er is trouwens nog een ander boek dat ik aan het lezen ben momenteel, namelijk ‘Noise/Music’ van Paul Hegarty waarin hij ook spreekt over hoe lawaai en stilte aan elkaar verwant zijn. Daar refereren ze dan aan 4’33” van John Cage, dat stuk waarin wordt geargumenteerd dat er altijd lawaai is, zelfs al streeft men stilte na. Ik vind dat een heel mooie gedachte. Tegelijkertijd viel het me op dat de laatste jaren veel van die nieuwe hedendaagse componisten de stiltes tussen de noten bijna even belangrijk is als de noten zelf.

Dat is allemaal heel theoretisch voor een popzaal als de AB?
Het mooie is dat we relatief dure theorieën in zeer organische muziek kunt omzetten. Silence Is Sexy gaat heel breed en de mensen gaan bijvoorbeeld Jóhan Jóhannson of Ryuichi Sakamoto zeker begrijpen. Noise heeft vaak veel attitude van rock’n’roll en het publiek werd uitzinnig van Merzbow. Dat je die theorieën naar de onderbuik kunt vertalen vind ik fantastisch.

Einstürzende Neubauten is ook zo’n groep die dure theorieën aan mooie muziek kan koppelen, niet?
Ik ben blij dat je er zo over denkt. Einstürzende Neubauten is één van mijn favoriete groepen en ik ken Blixa Bargeld na al die jaren dat hij in de AB langskomt relatief goed. De muziek die hij maakt is misschien niet evident maar vaak heel mooi. In zijn spoken word-sessies kan hij heel hard doorbomen over de theorie maar bijvoorbeeld ten tijde van Silence Is Sexy is hij er toch maar in geslaagd om uit de stilte bijna de essentie van muziek te puren.

Bespreek je dat dan eerst met hem of je die naam mag gebruiken?
Nee, Silence Is Sexy is een term die zo vaak terug komt dat we dachten dat dat niet nodig was. We gebruiken geen platenhoes of zo van hem. Ik ga hem wel vragen bij een volgende passage of hij daar geen avond van zou willen invullen omdat dat symbolisch natuurlijk heel mooi zou zijn, maar dan moet de reeks wat meer gezet zijn.

Wanneer luister je zelf naar noise?
Het is natuurlijk geen muziek die je in de huiskamer opzet als je samen met je lief een romantische avond wil beleven. Maar ‘s nachts, als het donker is, vind ik het heerlijk om met de koptelefoon lekker solitair naar wat noise te luisteren. Ook op concerten komen de noiseheads natuurlijk allemaal samen maar er zijn er net iets te weinig, spijtig genoeg.

Hoeveel programmatoren heb je nodig om op de hoogte te blijven van alle genres en subgenres die bestaan?
We hebben vier full-time programmatoren. Het is een huzarenstukje om en Nederlandstalig en funk en hedendaagse noise en hip hop en pop en rock en wat nog allemaal te volgen dus dat is wel nodig.

Hoe verloopt de samenwerking met de nieuwe directeur trouwens?
Excellent eigenlijk. In de laatste interviews die gepubliceerd zijn werd Jari Demeulemeester wat afgeschilderd als de artistieke vaandeldrager en Dirk De Clippeleir als de coole marketingman die niet van muziek houdt. Ik begrijp dat de pers een invalshoek zoekt maar daardoor neigt naar polarisering. Dat is jammer want Dirk is ook echt wel een muziekliefhebber die zowel naar Group Doueh als Das Pop komt kijken. Hij heeft natuurlijk veel theoretische achtergrond over hoe je mensen moet coachen en zo, maar hij heeft toch ook een groot hart voor muziek. Hij zal zeker nooit aan de ziel van de AB raken maar eerder streven om meer dingen mogelijk te maken.


June 2, 2011
Kristof Van Landschoot