Your Eyes - Etiquette Session: 1990

De meeste dromen zijn bedrog, maar voor wie lang genoeg wacht, gebeurt het uiteindelijk dan toch… Het is in een notendop het verhaal achter het uitstekende ‘Etiquette Sessions: 1990’ van de Wase band Your Eyes. De plaat bewijst dat “koele” postpunk ook vandaag allesbehalve een relict is uit een ver en duister verleden, en om meer draait dan alleen maar vorm, geluid en sfeer.

Er gaat omzeggens geen week voorbij zonder dat we kennismaken met een nieuwe band – of soloartiest – van eigen bodem, die het beluisteren méér dan waard is. We worden ondertussen zelfs al zo lang verwend met geweldige acts van hier, dat een mens bijna zou denken dat het altijd zo is geweest. Ja en neen, dus. Er werd inderdaad altijd wel goede muziek gemaakt in ons land, alleen was het niet altijd even makkelijk om daar mee naar buiten te treden.

Neem nu de jaren tachtig en negentig. Wie toen hoger mikte dan kleinschalige DIY-projecten en verder droomde dan spelen in kleine clubs en jeugdhuizen, had al connecties nodig in “het wereldje” (al was het maar via via), of moest beschikken over het telefoonnummer van mensen die wel wilden luisteren naar je inderhaast in het repetitiehok opgenomen demo, en wie weet – als de sterren gunstig stonden – voor jou een voorprogramma konden lospeuteren bij een “major artist”. We spreken dan nog niet over je eigen muziek opnemen, uitbrengen, verdelen en verkopen.

Het lijdt geen twijfel dat er toen heel wat goeie – of op zijn minst “hoogst interessante” - muziek werd gemaakt, die al snel voorgoed werd opgeslokt door de nevelen van de tijd. We willen ze dan ook niet te eten geven, de vele potentieel grensverleggende muzikanten die er na verloop van tijd de brui aan gaven, en hun gitaar dan maar inruilden voor een racefiets, om niet de Vlaamse zalen maar de Vlaamse wegen onveilig te maken.

Your Eyes was lange tijd één van die veel te snel verdwenen bands, maar hun verhaal kreeg onlangs toch nog een gelukkige “twist”. De vier bandleden – Koen Apers (zang), Bart Verlent (gitaar), Kris de Potter (bas) en Tom De Dobbelaer (drums) – leerden elkaar eind jaren tachtig kennen in het uitgaansleven in Beveren. Ze werden alle vier al veel eerder gebeten door de muzikale microbe, maar het was hun voorliefde voor donkere, sfeervolle postpunk en cold wave die hen bij elkaar bracht. Het moet meteen geklikt hebben op muzikaal vlak, want wat de band in zijn erg korte bestaan voor elkaar kreeg, is toch bijzonder sterk, zo blijkt nu.

Niet in de zin van straffe, opvallende voorprogramma’s waarover je later kan vertellen aan de kleinkinderen, want Your Eyes trad alles bij elkaar maar twee keer op. Ze kenden hun vuurdoop op een Antwerpse newwavefuif, als voorprogramma van Enema Joe, hun tweede concert - als support voor The Survivers Of The Titanic in Beveren- werd evenwel meteen hun afscheidsoptreden. Het songmateriaal dat Your Eyes intussen op korte tijd bij elkaar pende, was – en is nog steeds - ijzersterk, en had gerust een veel groter publiek kunnen, mogen en zelfs moeten bereiken.

Gelukkig had de band zelf voldoende vertrouwen in eigen kunnen om met die songs aan te kloppen bij de Etiquette Studio in Zandvliet, want wie weet lukte het met professionele opnames wél om vlotter ergens een voet tussen de deur te krijgen. Op deze plek, waar ook onder meer The Klinik, Vomiti Negro, The Wolfbanes en Day After muziek hadden opgenomen, blikte Your Eyes in april 1990 onder leiding van studiobaas en producer Nico de Haan tien songs op, waarvan er acht op deze release belandden.

De opnames betekenden jammer genoeg niet het begin van een nieuw hoofdstuk, want al snel zou de drummer opstappen. Na het tweede en laatste optreden – waarvoor Jan D’hooghe (later nog livedrummer bij onder anderen Vive La Fête en Anne Clark) werd opgetrommeld – hield de band op te bestaan, en sindsdien lagen de “reel-to-reel mastertapes” stof te vergaren in het muzikale archief van gitarist Bart Verlent. Tot de opnames vorig jaar weer opdoken, en de bal weer aan het rollen werd gebracht. Deze keer voor echt.

Het onafhankelijke Londense archieflabel Nausea Records – gespecialiseerd in het opsporen en uitbrengen van verloren of over het hoofd geziene punk-, post-punk- en DIY-opnames uit de jaren zeventig en tachtig – was meteen geïnteresseerd, en stelde een vinyluitgave in het verschiet. De opnames werden verstuurd naar Dutch Tape Transfers in Utrecht voor restauratie, Frank Gorissen remasterde in zijn Subterra Recordings-studio de acht nummers en zorgde ervoor dat ze helemaal geknipt zijn voor eenentwintigste-eeuwse oren.

Onze eerste conclusie, na de eerste luisterbeurten? Dat dit muziek is die fungeert als een soort teletijdmachine, want we waanden ons van bij de eerste tellen in een – cliché alert! – grauwe en kille Noord-Engelse industriestad, ergens aan het begin van de jaren tachtig. We konden dan ook meteen alle stijlkenmerken afvinken: titels die even intrigerend klinken als de songs zelf (Mein Untergang, Dulce Et Decorum Est, The Dreamless Sleep), strakke, rigide drums, dreigende, stuwende bassen, snedige, hoekige gitaarlijnen en een donkere baritonstem.

Maar er is meer, want “sound” alleen doet je niet keer op keer teruggrijpen naar een plaat, en is niet datgene waar je de hele tijd mee in je hoofd zit. Dat zijn melodieën, tekstflarden, arrangementen en sfeer, kortom: songs zoals hier het beklijvende Looking Through Your Eyes, het frenetieke Wouldn’t It Be Great, het opzwepende But Still en het instrumentale Dialogue, waarin klaterende gitaren en melodieuze basloopjes een bezwerende danse macabre uitvoeren.

Ook wat dat betreft schiet Your Eyes dus acht keer raak: verander de textuur en de klankkleur van de instrumenten, en je houdt even sterke liedjes over. Dring doorheen het ijzig klinkende buitenste laagje, en je hoort een bevlogen, begeesterende zanger met best wel een warme en krachtige stem, die nergens gaat vervelen.

In een genre waarin heel wat bands klonken en klinken als achterneven van elkaar, is het niet verwonderlijk dat we ook hier echo’s in door klinken van bekende namen als Joy Division (maar dan minder afstandelijk qua geluid) en The Sisters Of Mercy (iets rauwer). Sommige songs doen ook wat denken aan The Southern Death Cult, Bauhaus en Tunnelvision (een Factory-band uit Blackpool met een gelijkaardige geschiedenis), terwijl andere dan weer meer overhellen naar punk dan naar new wave (As Easy As Hate).

Het maakt van ‘Etiquette Session: 1990’ een van begin tot einde boeiende en zelfs gevarieerde plaat, die als ze op een andere plek en in een andere tijd was gemaakt, zeker zijn plaats had verdiend in de catalogus van legendarische labels als Factory Records, Rough Trade of Mute.

Eind goed, al goed, zou je kunnen denken, nu deze songs uiteindelijk de wijde wereld worden ingestuurd. Toch is ook deze release er één met een donkere rand: eerder dit jaar overleed zanger Koen Apers. ‘Etiquette Session: 1990’ wordt dan ook aan hem opgedragen.