Various artists - Current Affairs

Subunderground C. A.

In het jaar des Heren 2026 vieren we de vijftigste (50!) verjaardag van punk. Het jaar 1976 is in deze eigenlijk ietwat arbitrair gekozen. Punkrock was al langer aan het broeien in Engeland en in de US of A, maar vijftig jaar geleden verschenen de eerste vinyl singles van The Damned (New Rose), Sex Pistols (Anarchy In The UK) en Ramones (Blitzkrieg Bop). Ook Australië liet zich met The Saints en hun (I’m) Stranded niet onbetuigd. De aanloop hier naartoe was natuurlijk al langer bezig. Sinds begin de jaren zeventig om precies te zijn, met de Engelse pubrock en de protopunk van The Stooges. Toch is het opmerkelijk dat we zo lang na datum nog steeds over “punk” spreken. Andere muziekstromingen hielden het veel minder lang uit. Of hebt u onlangs nog vijftig jaar disco gevierd? Of zestig jaar merseybeat? Punk daarentegen is er nooit mee gestopt. “Punk’s not dead”, en “Punk is dead”, tegelijkertijd. Want punk is niet in één “iets” samen te vatten. Wat is punk? “Die blik in haar ogen, dat is punk”, (vrij naar Noordkaap) Alles en niets. “Do It Yourself, begot”, en “Ik moet just niks”. Het is er al vijftig jaar en het gaat niet meer weg.

 

Voor het Nederlandse DIY punklabel Subunderground C.A. is de vijftigste verjaardag aanleiding voor een verjaardagstaart in de vorm van een compilatieplaat ‘Current Affairs’ met enkele Engelse en Nederlandse bands en ook een verdwaalde Belg in de gelederen. Geen retrospectief overzicht voor dit gouden jubileum, maar een staalkaart van waar punk heden ten dage voor staat, in verschillende vormen, in het Verenigd Koninkrijk en Nederland.

Om iedereen meteen bij de les te brengen, schiet Old Age Spies (UK) meteen furieus uit de startblokken met het catchy Wake Up Song. Of juist het tegenovergestelde, namelijk over niet willen opstaan, niet willen gaan werken, niet verder willen omdat alles toch naar de kloten is. De oldschool punkband Mouser (NL) steekt nadien nog een tandje bij, volledig “en español”, met ¡No Pasarán!, de “Zij zullen er niet doorkomen!”-leuze van de communisten tijdens de Spaanse Burgeroorlog, een strijdkreet die later ook door anarchisten aller landen overgenomen werd. Ze kunnen de fascinatie voor de Spaanse geschiedenis niet onder stoelen of banken steken. Hasta la victoria! Hun tweede bijdrage aan deze compilatie, Mr. Greed, mag dan melodieuzer klinken, het heeft een even krachtige boodschap: “How much money do you really need?”. Hoeveel heeft een mens echt nodig in het leven? En ook Mrs. More kan best met iets minder rondkomen: “A whole lot less won’t make you poor”.

Een voor buitenstaanders ietwat verrassende samenwerking is die tussen de ouwe kwajongens van Scoundrels en de UK spacerocker Kev Ellis. Samen brengen ze Asteroids, een nummer dat Kev schreef voor zijn psych-folkband The Space Cadets, een achtkoppige band met viool, fluit en synths. De versie, die hier gebracht wordt, heeft een voortjekkerende, punky sound met een kosmische boodschap: “Asteroids are grand / travelling high across the land”, zonder enige twijfel. De mondharmonica-interventie van Kev geeft een opmerkelijke toets aan deze samensmelting van twee werelden, hoewel “de versie die The Space Cadets live spelen, nog sneller is dan de versie met Scoundrels”, volgens Kev Ellis. We geloven hem op zijn woord.

Vervolgens scheurt het Engelse anarcho-hardcoretrio Abrazos in zowat vijftig (50) seconden door We Pretend To Work Because They Pretend To Pay Us uit ‘Nothing Gets Changed By Being Polite’, een plaat die ze (inclusief opstellen van het materiaal) inblikten op acht uur studiotijd, want “We wanted something raw and immediate”. Missie geslaagd. De titel refereert naar het verval van de economie in vroegere Soviet-tijden in Rusland. De werkende mens is altijd de klos. Hun tweede bijdrage Get Off The Stage klokt nog wat sneller af, op veertig seconden, tijd genoeg om de mainstream media op te roepen om de retoriek van extreemrechtse sujetten als Nigel Farage niet achterna te hollen.

Geezapunx en Krust Worthy zijn eigenlijk de liefdesbaby’s van Neil Duncan (UK). Geezapunx is oldschool punkrock, terwijl Neil voor Krust Worthy meer beïnvloed wordt door hardcore en metal. Toch verschillen de vier songs niet hemelsbreed van elkaar, buiten misschien in de onderliggende boodschap, zoals de Catch 22 waarin we verzeild geraakt zijn inzake klimaatverandering.

Broer Nile en zus Sarah-Jayne van het duo Brioche zijn de nogal vreemde, maar daarom niet minder interessante eend in de bijt van deze compilatie. Are Aliens Real? en Strange zijn heel uiteenlopende songs die zowel muzikaal als tekstueel alle kanten uitschieten. Lekker chaotisch weg van de verwachte paadjes en kuierend in het onbekende. Om te ontdekken. Misschien de meest extreme nummers op deze plaat komen van Stresssysteem, noorderburen uit Groningen die crustpunk in het Nederlands brengen. Compromisloze hardcore/metal /anarchopunk met donkere teksten over sociale thema’s als de oorlogsdreiging in Ondergang of de toestand in Gaza in De Wereld Op Zijn Kop. Stevige shit, maar hoogstnoodzakelijk. Verslavende pokkeherrie, waarin we ook wel iets van de landgenoten van Colère herkennen. Over landgenoten gesproken: allround multitalent Bootsie Butsenzeller beroert niet enkel de drumvellen bij Scoundrels, bij fuzz-punktrio Ford’s Fuzz Inferno doet hij net hetzelfde. Met Why Are We Here And Who Are You? (part 1) vergasten ze ons op een staaltje in sixtiesgitaren gedrenkte punkrock. Naast Bootsie en Patrick Delabie van Scoundrels, maakt ook Hans F. Ford deel uit van de band. Laat nu net die laatste ook de gitaar ter hand nemen in het Zuid-Nederlandse Waste (niet te verwarren uiteraard met het Belgische Waste en winnaars van 'De Nieuwe Lichting' 2026). Hans F. Ford schreef Ups And Downs voor de reünie-ep van Waste uit 2023. Het is een lillende brok punkrock. Binnen zonder bellen, rammen en terug naar af. Leuk detail: Hans nam het nummer voordien al op met Ford’s Fuzz Inferno op de ‘Death To The Fuzz Family - E.P.’ Hopelijk kan u nog een beetje volgen in deze incestueuze muzikale avontuurtjes?!? Daar komt nog eens bovenop dat Patrick Delabie en zijn Studio 195 een stevige vinger in de pap hadden bij het samenstellen van deze compilatie. DIY van begin tot einde en honderd procent punk.

Wie er na het beluisteren van ‘Current Affairs’ nog steeds niet van overtuigd is dat punk niet dood is, moet zich dringend een nieuw paar oren aanschaffen. Punk is niet dood, en de jonge punks vieren binnen vijftig jaar zeker een eeuw punk. Maar misschien moet er niet zolang gewacht worden om die jonge garde ook een compilatie te gunnen. We kunnen best nog meer punk gebruiken in dit rare tijdsgewricht. Hey Ho, Let’s Go!