The Damned - Not Like Everybody Else
earMUSIC
Dit jaar vieren we de vijftigste verjaardag van de punk, een middelvinger naar alles wat fout liep in het midden van de jaren zeventig. No Future! Maar wel met een verleden natuurlijk. Punk kwam niet uit het niets tevoorschijn en de balorige punkers luisterden ook al naar hun muzikale helden lang voordat ze de veiligheidsspelden bovenhaalden om de gescheurde kleren bij elkaar te houden.
In 1976 stond The Damned mee aan de geboortewieg van de punk. Wie was de eerste punkband? The Sex Pistols, The Clash of The Damned? Het is het verhaal van de kip of het ei. Het waren Dave Vanian, Captain Sensible, Rat Scabies en Brian James die met New Rose de eerste punksingle uitbrachten evenals de eerste punklangspeler ‘Damned, Damned, Damned’. De wereld zou nooit meer hetzelfde zijn. Vijftig jaar na datum is er nu ‘Not Like Everybody Else’; een selectie interpretaties van nummers van hun voorbeelden alvorens ze zelf drie akkoorden op de gitaar gingen rammen.
The Ramones deden iets gelijkaardigs in 1994 met tributeplaat ‘Acid Eaters’, waarbij ze de helden, waaronder The Who, The Rolling Stones, Jefferson Airplane, The Troggs en Bob Dylan, eerden. Maar wacht eens even: zijn The Ramones niet de eerste punkband? De Amerikanen hadden in ieder geval een niet te overschatten invloed op het ontstaan van de Britse punksien aan de andere kant van de oceaan. Het verhaal gaat dat de Britse “art school punks” schrik hadden van het zware imago dat The Ramones uitstraalden met die leren jekkers en basketsloefkes. Wat achteraf reuze bleek mee te vallen. Hey Ho, Let’s Go!
The Damned eren op dit album niet alleen hun muzikale iconen, ‘Not Like Everybody Else’ is tevens opgedragen aan Brian James, gitarist en medeoprichter van de band, die vorig jaar het tijdelijke voor het eeuwige inwisselde. De band nam het album in één ruk op in vijf dagen in de Revolver Studio in Los Angeles. Het was ook de eerste keer in veertig jaar dat drummer Rat Scabies nog eens de studio indook met kompanen Dave Vanian en Captain Sensible. Samen met Paul Gray en toetsenist Monty Oxymoron gaven ze in de studio van jetje met de rauwe energie van de begindagen.
De psychedelisch geïnspireerde sixtieslook van de hoes geeft al wat weg dat het heel uiteenlopende invloeden waren die The Damned vormden tot punkpioniers. De plaat trapt af met There's A Ghost In My House van R. Dean Taylor. Die naam zal weinigen iets zeggen. Hij was een belangrijke, maar ook onderschatte zanger, songwriter en producer bij het legendarische Motown Records. The Damned injecteert de typische Motownsoul met gierende gitaren en een sixtiesorgeltje. De eerste verrassing is een feit. De vaststelling dat de punks zich in 1979 afzetten tegen de hippiecultuur (“Never trust a hippie”), blijkt op dit album plaats gemaakt te hebben voor een eerbetoon aan Summer In The City van The Lovin’ Spoonful, een “fout nummer voor punkers” vijftig jaar geleden. De muziekpolitie zou er in die tijd niet mee hebben kunnen lachen. Ook Pink Floyd stond op de zwarte lijst van de punkers. “I hate Pink Floyd”, kon je ooit op een T-shirt van Johnny Rotten lezen. Zoveel jaren later wordt er iets genuanceerder naar de band gekeken door de punkgemeenschap. Getuige hiervan de cover van See Emily Play, geschreven door Syd Barrett, de lichtjes geniale maar ook kierewiete originele frontman van Pink Floyd.
Dichter bij de rechttoe rechtaan aanpak van de punkspirit in de beginperiode is de coverkeuze van Britse sixtiesiconen en rockers als The Kinks (I'm Not Like Everybody Else), The Yardbirds (Heart Full Of Soul) en The Animals (When I Was Young). Making Time van de Britse beatband The Creation krijgt een vettige gitaar mee, maar je waant je nog steeds op een undergroundfeestje in de swingende sixties. De garagerockklassieker You Must Be A Witch van The Weeds aka The Lollipop Shoppe zet het feestje gewoon nog even verder.
Helemaal in hun straatje is dan weer de keuze voor Gimme Danger van The Stooges, waar protopunker Iggy Pop de ziel uit het vege lijf zong en performde. De stem van Dave Vanian komt bij momenten gevaarlijk dicht in de buurt bij die van Iggy. Orgelpunt van de plaat The Last Time (The Rolling Stones) is wel heel symbolisch gekozen, want we horen Brian James op gitaar tijdens de laatste show die hij deed met The Damned. Het werd een krachtig vaarwel aan de man zonder wie The Damned er nooit zou zijn geweest.
Uiteraard zijn er niet echt verrassingen te rapen op dit album van The Damned. Het is wel een krachtige tribute aan de muziek die belangrijk was voor hun eigen ontwikkeling. Het vormde hen tot de grondleggers van een genre, waarover we vijftig jaar later nog niet uitgepraat zijn. Zeg dat deze bompa punk het gezegd heeft.